Tác nghiệp ở chiến trường Trung Trung Bộ

Ngày mới thành lập, tòa soạn Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ đứng chân tại căn cứ cách mạng Nước Xa (xã Trà Dơn, huyện Trà My, tỉnh Quảng Nam). Lực lượng phóng viên được Tổng cục Chính trị điều tăng cường từ Báo Quân đội nhân dân, trường báo chí từ Trung ương và được Quân khu 5 điều một số cộng tác viên ở các đơn vị trực thuộc về. Quân số lúc cao nhất là 28 cán bộ, phóng viên. Lúc không có giao liên dẫn đường, những nhà báo-chiến sĩ tự tìm đường đến các đơn vị để liên hệ công tác. Các tỉnh ở xa như Khánh Hòa, Đắc Lắc phải đi gần một tháng trời mới đến nơi, nếu gặp mưa lũ hay địch càn thì còn lâu hơn. Đi xa như vậy nhưng mỗi người chỉ nhận tiêu chuẩn ăn đường không quá 10 lon gạo và một ít sắn khô, bắp, muối, còn thiếu phải tự tìm nguồn tiếp tế trên đường.

 Trưởng ban biên tập Lê Hữu Lộc (ngoài cùng, bên phải) cùng các phóng viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ tại Nước Oa (Quảng Nam) năm 1974. Ảnh tư liệu

Thực hiện chỉ đạo của trên và sau thời gian làm công tác chuẩn bị, ngày 19-8-1964, số báo đầu tiên của Quân Giải phóng Trung Trung Bộ chính thức xuất bản, đánh dấu một sự kiện quan trọng trong đời sống tinh thần của quân và dân Quân khu 5. Có mặt tại nơi ác liệt, các nhà báo-chiến sĩ đã ghi lại một cách trung thực, sinh động những chiến công hiển hách của quân và dân ta. Có những thông tin, phóng viên phải ngồi viết ngay dưới hầm công sự khi quân địch vẫn đang nổ súng bên ngoài. Với lòng dũng cảm, sự nhạy bén, họ đã lăn xả vào cuộc chiến, ghi lại những hình ảnh chân thực mà quên đi bom đạn đang bủa vây quanh mình. Tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường của bộ đội làm các tác phẩm báo chí luôn hừng hực khí thế tiến công, có tác dụng “truyền lửa”, động viên cán bộ, chiến sĩ vượt lên muôn vàn thử thách, hiểm nguy, hăng hái thi đua giết giặc, lập công. 

Từ số báo đầu tiên đến ngày 2-9-1975, Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ đã xuất bản được 286 số, phát hành đến cấp đại đội, huyện đội và các cơ quan, đơn vị trong toàn Quân khu 5. Nhiều cán bộ, phóng viên của báo đã anh dũng hy sinh tại chiến trường. Đó là các liệt sĩ: Hồ Hoàng Đỡ (hy sinh ở Phù Mỹ, Bình Định), Phan Đình Côn (hy sinh trong trận tiến công Chi khu quận lỵ Minh Long, Quảng Ngãi), Lê Văn Luyện (hy sinh trên Đường 16, Quảng Nam), Nguyễn Thiện Tơ (hy sinh ở Thượng Đức, Quảng Nam), Phạm Quang Dụ (hy sinh ở An Lão, Bình Định). Còn nhớ, khi phóng viên Lê Văn Luyện được phân công đi Sư đoàn 2 đang tác chiến ở phía tây Quảng Nam, anh rất phấn khởi. Trước khi đi, anh tâm sự: “Mấy bữa nay, cơ quan mình chưa có bữa nào được ăn no. Xong đợt công tác, tôi sẽ cố gắng kiếm một vài món gì đó cho tòa soạn liên hoan”. Không ngờ đó là chuyến đi cuối cùng, anh đã hy sinh trên Đường 16 do bị trúng bom B-52, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.

 Đọc báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ trên trận địa. Ảnh tư liệu

Còn đồng chí Phạm Quang Dụ là một trong số 10 phóng viên được đào tạo báo chí từ Trung ương bổ sung cho tòa soạn. Anh thường ở tòa soạn làm công tác trị sự hành chính. Để chuẩn bị cho những trận đánh lớn, cuối năm 1974, anh được cử về công tác tại Sư đoàn 3 ở Bình Định. Anh mới đi được hơn một tuần thì đài BBC nói lính biệt kích vừa bắt được một phóng viên ở An Lão. Cả tòa soạn lo lắng không yên. Tuy nhiên, thời gian sau vẫn không nghe đài địch nói gì thêm. Sau này thông tin của ta báo về, anh Dụ đến An Toàn (An Lão) thì được một giao liên dẫn đi, giữa đường gặp địch phục kích. Cả hai đã chiến đấu và anh dũng hy sinh. Bọn địch dựa vào máy ảnh, súng ngắn và giấy giới thiệu nên chúng biết đó là phóng viên. Sau ngày giải phóng, nhân dân đã quy tập hài cốt anh về nghĩa trang nhưng không ghi rõ tên tuổi. Cục Chính trị Quân khu 5 đã 4 lần tổ chức đi tìm hài cốt của anh nhưng chưa tìm được...

Tại các buổi lễ gặp mặt do Cục Chính trị Quân khu 5 tổ chức nhân kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6), các cán bộ, phóng viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ kể lại: Để kịp thời tuyên truyền về những chiến công vang dội trên khắp chiến trường cho quân và dân ta nêu cao quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ, tòa soạn đã phối hợp chặt chẽ với nhà in ưu tiên in báo kịp thời, phát hành đến các đơn vị mỗi tháng hai kỳ, khổ báo 25x38cm, mỗi số có 8 trang, in đen trắng; các số đặc biệt có từ 12 đến 16 trang, in 3 màu. Hồi ấy, báo làm theo phương pháp in chì, ảnh kẽm, rất tốn thời gian, công sức. Đi đến đâu viết đến đó, phóng viên viết xong, nhờ bộ phận cơ yếu của đơn vị chuyển về tòa soạn hoặc gửi cán bộ về quân khu họp. Ảnh thì gửi cuộn phim về để chuyển cho Nhà in Khu ủy tráng ra.

Ra đời và hoạt động giữa núi rừng chiến khu với muôn vàn khó khăn, gian khổ, song đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ vừa cầm súng, vừa cầm bút và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Báo được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, hạng Nhì, nhiều cá nhân được cấp trên biểu dương, khen thưởng.

Nguồn: Ngày mới thành lập, tòa soạn Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ đứng chân tại căn cứ cách mạng Nước Xa (xã Trà Dơn, huyện Trà My, tỉnh Quảng Nam). Lực lượng phóng viên được Tổng cục Chính trị điều tăng cường từ Báo Quân đội nhân dân, trường báo chí từ Trung ương và được Quân khu 5 điều một số cộng tác viên ở các đơn vị trực thuộc về. Quân số lúc cao nhất là 28 cán bộ, phóng viên. Lúc không có giao liên dẫn đường, những nhà báo-chiến sĩ tự tìm đường đến các đơn vị để liên hệ công tác. Các tỉnh ở xa như Khánh Hòa, Đắc Lắc phải đi gần một tháng trời mới đến nơi, nếu gặp mưa lũ hay địch càn thì còn lâu hơn. Đi xa như vậy nhưng mỗi người chỉ nhận tiêu chuẩn ăn đường không quá 10 lon gạo và một ít sắn khô, bắp, muối, còn thiếu phải tự tìm nguồn tiếp tế trên đường.

 Trưởng ban biên tập Lê Hữu Lộc (ngoài cùng, bên phải) cùng các phóng viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ tại Nước Oa (Quảng Nam) năm 1974. Ảnh tư liệu

Thực hiện chỉ đạo của trên và sau thời gian làm công tác chuẩn bị, ngày 19-8-1964, số báo đầu tiên của Quân Giải phóng Trung Trung Bộ chính thức xuất bản, đánh dấu một sự kiện quan trọng trong đời sống tinh thần của quân và dân Quân khu 5. Có mặt tại nơi ác liệt, các nhà báo-chiến sĩ đã ghi lại một cách trung thực, sinh động những chiến công hiển hách của quân và dân ta. Có những thông tin, phóng viên phải ngồi viết ngay dưới hầm công sự khi quân địch vẫn đang nổ súng bên ngoài. Với lòng dũng cảm, sự nhạy bén, họ đã lăn xả vào cuộc chiến, ghi lại những hình ảnh chân thực mà quên đi bom đạn đang bủa vây quanh mình. Tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường của bộ đội làm các tác phẩm báo chí luôn hừng hực khí thế tiến công, có tác dụng “truyền lửa”, động viên cán bộ, chiến sĩ vượt lên muôn vàn thử thách, hiểm nguy, hăng hái thi đua giết giặc, lập công. 

Từ số báo đầu tiên đến ngày 2-9-1975, Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ đã xuất bản được 286 số, phát hành đến cấp đại đội, huyện đội và các cơ quan, đơn vị trong toàn Quân khu 5. Nhiều cán bộ, phóng viên của báo đã anh dũng hy sinh tại chiến trường. Đó là các liệt sĩ: Hồ Hoàng Đỡ (hy sinh ở Phù Mỹ, Bình Định), Phan Đình Côn (hy sinh trong trận tiến công Chi khu quận lỵ Minh Long, Quảng Ngãi), Lê Văn Luyện (hy sinh trên Đường 16, Quảng Nam), Nguyễn Thiện Tơ (hy sinh ở Thượng Đức, Quảng Nam), Phạm Quang Dụ (hy sinh ở An Lão, Bình Định). Còn nhớ, khi phóng viên Lê Văn Luyện được phân công đi Sư đoàn 2 đang tác chiến ở phía tây Quảng Nam, anh rất phấn khởi. Trước khi đi, anh tâm sự: “Mấy bữa nay, cơ quan mình chưa có bữa nào được ăn no. Xong đợt công tác, tôi sẽ cố gắng kiếm một vài món gì đó cho tòa soạn liên hoan”. Không ngờ đó là chuyến đi cuối cùng, anh đã hy sinh trên Đường 16 do bị trúng bom B-52, đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.

 Đọc báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ trên trận địa. Ảnh tư liệu

Còn đồng chí Phạm Quang Dụ là một trong số 10 phóng viên được đào tạo báo chí từ Trung ương bổ sung cho tòa soạn. Anh thường ở tòa soạn làm công tác trị sự hành chính. Để chuẩn bị cho những trận đánh lớn, cuối năm 1974, anh được cử về công tác tại Sư đoàn 3 ở Bình Định. Anh mới đi được hơn một tuần thì đài BBC nói lính biệt kích vừa bắt được một phóng viên ở An Lão. Cả tòa soạn lo lắng không yên. Tuy nhiên, thời gian sau vẫn không nghe đài địch nói gì thêm. Sau này thông tin của ta báo về, anh Dụ đến An Toàn (An Lão) thì được một giao liên dẫn đi, giữa đường gặp địch phục kích. Cả hai đã chiến đấu và anh dũng hy sinh. Bọn địch dựa vào máy ảnh, súng ngắn và giấy giới thiệu nên chúng biết đó là phóng viên. Sau ngày giải phóng, nhân dân đã quy tập hài cốt anh về nghĩa trang nhưng không ghi rõ tên tuổi. Cục Chính trị Quân khu 5 đã 4 lần tổ chức đi tìm hài cốt của anh nhưng chưa tìm được...

Tại các buổi lễ gặp mặt do Cục Chính trị Quân khu 5 tổ chức nhân kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6), các cán bộ, phóng viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ kể lại: Để kịp thời tuyên truyền về những chiến công vang dội trên khắp chiến trường cho quân và dân ta nêu cao quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ, tòa soạn đã phối hợp chặt chẽ với nhà in ưu tiên in báo kịp thời, phát hành đến các đơn vị mỗi tháng hai kỳ, khổ báo 25x38cm, mỗi số có 8 trang, in đen trắng; các số đặc biệt có từ 12 đến 16 trang, in 3 màu. Hồi ấy, báo làm theo phương pháp in chì, ảnh kẽm, rất tốn thời gian, công sức. Đi đến đâu viết đến đó, phóng viên viết xong, nhờ bộ phận cơ yếu của đơn vị chuyển về tòa soạn hoặc gửi cán bộ về quân khu họp. Ảnh thì gửi cuộn phim về để chuyển cho Nhà in Khu ủy tráng ra.

Ra đời và hoạt động giữa núi rừng chiến khu với muôn vàn khó khăn, gian khổ, song đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên Báo Quân Giải phóng Trung Trung Bộ vừa cầm súng, vừa cầm bút và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Báo được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, hạng Nhì, nhiều cá nhân được cấp trên biểu dương, khen thưởng.