Tác phẩm "Bản án chế độ thực dân Pháp": Đòn tấn công trực diện
Tác phẩm lý luận chính trị xuất sắc vạch trần tội ác của chủ nghĩa thực dân Pháp tại các nước thuộc địa.
Trong thời gian hoạt động tại Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã tích lũy tài liệu, hồ sơ và viết nên tác phẩm nổi tiếng Bản án chế độ thực dân Pháp (Procès de la colonisation française), xuất bản lần đầu tiên tại Paris năm 1925. Đây là một tác phẩm chính luận xuất sắc, có giá trị tố cáo và lý luận sâu sắc.
Tác phẩm gồm 12 chương, bằng những số liệu, sự thật khách quan và luận điệu đanh thép, Nguyễn Ái Quốc đã phơi bày toàn bộ bộ mặt thật tàn bạo của đế quốc Pháp. Người tố cáo chính sách vơ vét tài nguyên, thuế khóa hà khắc, chính sách ngu dân và sự tàn sát dã man đối với người dân bản địa. Đặc biệt, Người vạch trần cái gọi là "sứ mệnh khai hóa văn minh" mà thực dân Pháp luôn rêu rao.
Bản án chế độ thực dân Pháp không chỉ là bản cáo trạng tội ác của kẻ thù mà còn là lời thức tỉnh các dân tộc nô lệ đứng lên đấu tranh. Tác phẩm đã đặt nền móng lý luận cho cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam, khẳng định rằng muốn có tự do, hạnh phúc thì các dân tộc thuộc địa phải đứng lên đánh đổ ách cai trị của chủ nghĩa thực dân.
