Tác phẩm: Chiếc Gáo Dừa Thông Tin

Trong những năm kháng chiến tại Phú Phụng, khi quân địch đóng đồn bốt dày đặc, việc truyền tin giữa các tổ du kích và cơ sở dân vận trở nên vô cùng khó khăn. Một sơ sẩy nhỏ cũng có thể dẫn đến những cuộc càn quét đẫm máu.

Ông Ba Cụt, một người dân Phú Phụng cố cựu, đã nghĩ ra một "hệ thống liên lạc" độc nhất vô nhị bằng những chiếc gáo dừa khô. Trên con rạch nhỏ chảy xuyên qua xã, nhà nào cũng có vài chiếc gáo dừa múc nước đặt bên cầu ao. Ông Ba quy ước với anh em chiến sĩ: nếu chiếc gáo dừa úp ngược trên thành cầu, nghĩa là có lính đi tuần, tuyệt đối không được lộ diện. Nếu chiếc gáo dừa thả nổi bồng bềnh dưới nước, nghĩa là đường thông suốt, có thể vào bờ dùng cơm hoặc nhận tiếp tế.

Có lần, một tốp lính từ đồn kéo vào xã định bắt bớ cán bộ đang ẩn náu. Chúng đi rất khẽ, hòng đánh úp bất ngờ. Ông Ba đang chặt dừa sau vườn, thấy bóng áo rằn ri, ông bình tĩnh đi ra cầu ao, giả vờ múc nước rửa tay rồi vô tình làm "rơi" chiếc gáo dừa xuống nước nhưng lại đặt nó nằm ngửa – một ám hiệu khẩn cấp chưa từng có.

Anh em du kích đang nấp dưới rặng dừa nước thấy chiếc gáo ngửa, biết ngay có biến lớn nên đã kịp thời rút lui theo đường mương dọc. Bọn lính ập vào nhà ông Ba, lục soát từ gian trên xuống bếp dưới nhưng chẳng tìm thấy gì ngoài đống gáo dừa khô lăn lóc. Tên chỉ huy tức tối đá văng chiếc gáo dừa xuống đất, không hề hay biết rằng chính vật dụng tầm thường ấy đã đánh bại cả kế hoạch vây ráp của chúng.

Sự mưu trí của những người dân Phú Phụng như ông Ba đã biến những vật dụng đời thường nhất thành vũ khí, biến tình yêu quê hương thành sức mạnh vô hình bảo vệ cách mạng đến ngày thắng lợi.