Tái cấu trúc quốc phòng

Sau khi đất nước thống nhất năm 1975 và trải qua các cuộc xung đột ở biên giới Tây Nam và phía Bắc, Việt Nam tiến hành điều chỉnh, củng cố và tái cấu trúc hệ thống quốc phòng để phù hợp với yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới. Một trọng tâm là điều chỉnh tổ chức lực lượng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ mô hình phục vụ chiến tranh quy mô lớn, quân đội từng bước sắp xếp lại biên chế, tinh gọn một số đơn vị, đồng thời duy trì các lực lượng chủ lực có khả năng cơ động và sẵn sàng chiến đấu. Song song với đó là xây dựng thế trận quốc phòng trên phạm vi cả nước. Hệ thống phòng thủ được chú trọng ở các khu vực biên giới, ven biển và hải đảo, kết hợp với việc củng cố các quân khu, nâng cao khả năng chỉ huy và phối hợp giữa các lực lượng thường trực, dự bị động viên và dân quân tự vệ. Một nội dung quan trọng khác là phát triển nền quốc phòng toàn dân. Quan điểm này nhấn mạnh sự kết hợp giữa quốc phòng với phát triển kinh tế – xã hội, huy động nguồn lực của toàn xã hội cho nhiệm vụ bảo vệ đất nước, đồng thời xây dựng các khu vực phòng thủ địa phương. Quá trình hiện đại hóa cũng được triển khai từng bước. Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, Việt Nam ưu tiên nâng cao chất lượng huấn luyện, cải tiến tổ chức, phát triển một số lực lượng và trang bị kỹ thuật quan trọng, đồng thời tăng cường năng lực của các quân chủng như hải quân, phòng không – không quân và thông tin liên lạc. Về công nghiệp quốc phòng, Việt Nam từng bước đầu tư vào năng lực sửa chữa, bảo dưỡng, cải tiến và sau đó là nghiên cứu, sản xuất một số trang bị trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài. Sau khi thực hiện công cuộc Đổi Mới, việc tái cấu trúc quốc phòng tiếp tục được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế và môi trường an ninh mới. Chủ trương xây dựng quân đội theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại được xác định là định hướng lâu dài; trong những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục đặt mục tiêu hiện đại hóa một số lực lượng và tiến tới xây dựng quân đội hiện đại theo các nghị quyết và chiến lược quốc phòng của Nhà nước. Nhìn tổng thể, tái cấu trúc quốc phòng sau năm 1975 là một quá trình kéo dài nhiều thập kỷ, bao gồm điều chỉnh tổ chức lực lượng, củng cố thế trận phòng thủ, phát triển công nghiệp quốc phòng và từng bước hiện đại hóa quân đội để đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử.