Tài liệu lưu trữ về anh hùng Nguyễn Quốc Trị

Năm 1952, tại Đại hội toàn quốc các Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu lần thứ Nhất, đồng chí Nguyễn Quốc Trị đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong 4 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội ta. Ngày 10/10/1954, sau khi về Thủ đô Hà Nội, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô thuộc Đại đoàn Quân Tiên Phong vào tiếp quản Hà Nội và được vinh dự là người kéo Quốc kỳ tại lễ mừng giải phóng Thủ đô. Ngày 16/8/1967, lúc đang là Hiệu trưởng Trường Quân chính Quân khu 4, trong một lần về nhà, ông đến thăm, động viên bộ đội pháo cao xạ trước làng Phượng Kỷ. Mặc dù biết trước đường đang có bom nổ chậm nhưng ông nghĩ “biết bom nổ khi nào mà chờ”, trong khi giữa những giây phút cực kỳ khó khăn, bộ đội cần được động viên kịp thời. Vậy là ông quyết đi, đi trong tiếng nổ của bom thù và ông đã bị trúng bom, trút hơi thở cuối cùng trên đất mẹ thân yêu (1).

Chân dung Anh hùng Nguyễn Quốc Trị. Ảnh ST.

55 năm (16/8/1967-16/8/2022) kể từ ngày Anh hùng Nguyễn Quốc Trị ra đi, để tri ân và tưởng nhớ ông, trân trọng giới thiệu Báo cáo tự thuật thành tích của đồng chí Nguyễn Quốc Trị tại Tại Đại hội toàn quốc các Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu. Tài liệu này đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, Mục lục 2, Hồ sơ 467.

Trong bản Báo cáo đồng chí đã viết: " Tóm lại tôi đã tham gia chiến đấu 7 năm, đánh trên 90 trận, 4 lần bị thương, tôi đã được cấp trên thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và hai lần Huân chương Chiến sĩ hạng Nhất, được đề nghị huy hiệu cán bộ anh dũng của Đại đoàn, được Trung ương Đảng Lao động khen một lần. Được huy hiệu Chiến sĩ thi đua gương mẫu ở chiến dịch Quang Trung. Ba lần được bầu là Chiến sĩ thi đua số 1 của Đại hội và rất nhiều lần Ban chỉ huy mặt trận, Trung, Tiểu đoàn khen thưởng. Trong việc bầu cử tuyển lựa chiến sĩ thi đua của Trung đoàn, tôi được toàn thể các Chiến sĩ thi đua gương mẫu của các Đại đội, cơ quan cũng như chiến đấu là Anh hùng thi đua số 1 của Trung đoàn với số phiếu 100%.

Nay lại được Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quân (toàn quốc) cử đến dự Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc, tôi rất lấy làm sung sướng vô cùng, tôi được vinh quang như ngày hôm nay là nhờ ơn của Hồ Chủ tịch dậy dỗ, nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, của Chính phủ, Mặt trận, Bộ Tổng tư lệnh và nhờ sự ủng hộ của nhân dân. Được vinh quang như ngày hôm nay là nhờ sự dìu dắt của các cấp chỉ huy sự giúp đỡ của anh em đồng đội. Tôi được sung sướng và vinh dự ngày hôm nay là nhờ sự hy sinh anh dũng của biết bao đồng chí đã bỏ mình ngoài mặt trận. Tôi nhớ các đồng chí lúc nào thì tôi lại mủi lòng lúc ấy, nhất là nhớ đến đồng chí chính trị viên Dương Văn Hào đã giáo dục tôi, nâng đỡ tôi, sửa chữa cho tôi. Công này là công của tập thể, ra về tôi xin hứa là sẽ tích cực thi hành mệnh lệnh cấp trên cùng anh em tiêu diệt địch đến cùng, để làm cho giặc thật điên đảo, để góp phần vào việc đẩy mạnh cuộc kháng chiến đến thắng lợi, cũng là góp phần vào việc bảo vệ hòa bình thế giới."

Báo cáo tự thuật thành tích của đồng chí Nguyễn Quốc Trị tại Đại hội toàn quốc các Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu năm 1952.

Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Phông Phủ Thủ tướng, hồ sơ 467.

Để ghi nhớ những đóng góp to lớn của người Anh hùng Nguyễn Quốc Trị đối với quê hương, đất nước, ngày 20/7/2016, UBND huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 1429/QĐ-UBND về việc đổi tên Trường THCS Đà Lạc thành trường THCS Nguyễn Quốc Trị. Ngày 24/12/2018, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 6920/QĐ về việc đặt tên các tuyến đường, phố mới trên địa bàn Thủ đô và long trọng tổ chức buổi lễ gắn biển tên phố Nguyễn Quốc Trị thuộc phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy vào ngày 26/01/2019.