TÀI LIỆU SÁCH GIÁO KHOA

TÀI LIỆU SÁCH GIÁO KHOA

Ở trong tù không có sách giáo khoa để dạy và học, cũng không thể gửi mua ở ngoài đưa vào vì địch kiểm soát gắt gao. Đảng ủy chủ trương, mời tất cả anh em có trình độ đều cùng tập trung trí nhớ của mình để soạn từng chương, từng bài làm tài liệu dạy và học. Vì việc họp hành, hội ý, hội báo rất khó khăn, anh em phải tìm mọi cách trao đổi với nhau khi ăn, khi đi vệ sinh. Đối với các trại miền Nam (anh em quê ở miền Nam làm việc này vô cùng vất vả), có phân khu qua thư từ liên lạc với các trại tù binh quê miền Bắc có nhiều người trẻ vừa học xong phổ thông làm nghĩa vụ quân sự bị địch bắt để xin tài liệu giáo khoa về nghiên cứu dạy nhau học. Các anh em đã ghi chép khá đầy đủ những bài toán của lớp 4, hình học, đại số lớp 5, 6, 7 chuyển về cho các trại miền Nam và từ đó nhân ra hàng trăm bản chuyển tay nhau qua các trại.

Đối với các môn học Tiếng Việt, Chính trị, Lịch sử, giáo viên đọc thuộc từng đoạn rồi phân tích nội dung, giá trị thực tiễn liên hệ với cuộc đấu tranh đang diễn ra hàng ngày ở các trại giam tù bình cho học viên nghe và học thuộc lòng, có khi không ghi chép.

Anh Trần Nguyên Phò, trước khi bị bắt là giáo viên dạy văn cấp III, đã soạn tài liệu môn Văn từ lớp 8 đến lớp 10 (cấp III hệ 10 năm). Tài liệu này đã được sử dụng ở nhiều phân khu tù binh quê miền Bắc. Có lần tài liệu này được anh em ném sang cho phân khu tù bình quê miền Nam. Một ngày anh Phò dạy sáu lớp, trong đó có lớp “tiểu giáo viên”. Học trò là những học sinh đã học xong chương trình lớp 10 ở ngoài đời, thích môn Văn, anh Phò ôn lại và mở rộng cho học chương trình Văn cấp III để họ dạy lại cho anh em đã học hết cấp IL. Kết hợp dạy Văn với giáo dục tư tưởng chính trị, lòng yêu nước là giảng các bài thơ theo chủ đề: Tết Nguyên đán dạy các bài thơ chúc Tết của Bác Hồ; “bài ca mùa xuân 61” của Tố Hữu; về Cách mạng tháng Mười Nga với “Bài ca tháng Mười” của Tố Hữu.

Các phân khu tổ chức các lớp học chính trị để bồi dưỡng cho đảng viên nguyên là cán bộ nhưng chưa có kinh nghiệm qua các trường lớp chính trị ngoài đời. Các lớp học chính trị được học các môn cơ bản như Triết học, Kinh tế chính trị, Chủ nghĩa cộng sản khoa học, Lịch sử Đảng Mỗi môn được tổ chức lớp học riêng. Những quần chúng tích cực chuẩn bị được xét kết nạp Đảng được học các lớp đối tượng Đảng. Học chính trị được anh em tổ chức một cách bí mật, các môn học này thầy dạy học sinh học thuộc không ghi chép vào giấy.

Anh em còn học ngoại khóa theo kiểu ngồi chơi và kể chuyện truyền thống, kể về tấm gương chiến đấu anh dũng của các chiến sĩ cộng sản đi trước như: Lê Hồng Phong, Trần Phú, Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Thị Minh Khai, Lý Tự Trọng, Võ Thị Sáu, Nguyễn Văn Cừ... Nhiều anh em thuộc lòng tiểu sử từng đồng chí trên.

Dựa vào thế mạnh của đội ngũ trí thức ở các phân khu mà anh em tổ chức cho học thêm chuyên môn, học nghề, chẳng hạn như những phân khu có bác sĩ cùng bị bắt giam thì dạy anh em học y tá, băng bó, cấp cứu sử dụng các loại thuốc thông thường, cạo gió, châm cứu, chữa chó dại cắn, chữa rắn độc cắn

Ở Trại giam tù binh Phú Quốc có một tù binh là bác sĩ Phi rất nổi tiếng trị bệnh bằng châm cứu. Anh đã cứu chữa cho anh em khỏi nhiều bệnh hiểm nghèo. Anh đã truyền dạy cho nhiều y tá và một số tù binh yêu nghề này. Một số anh em khi ra tù biết tìm thuốc để chữa bệnh và biết bắt mạch, châm cứu cho người bệnh trong gia đình và làng xóm

Những nơi có các kỹ sư cơ khí, kỹ sư điện, kỹ sư xây dựng, kỹ sư nông lâm nghiệp, thợ giỏi, thợ lành nghề cũng tranh thủ tổ chức các lớp học lý thuyết về cơ khí, điện gia dụng, sửa chữa xe máy, nhà cửa, chăn nuôi, trồng trọt.

Ở nơi nào có anh em là văn công, nhạc sĩ, họa sĩ thì dạy cho anh em ca vọng cổ, hát bội, sáng tác nhạc, vẽ phong cảnh, vẽ người...

Kết quả phong trào dạy và học trong tù, nhiều anh em đã thoát khỏi mù chữ, nhiều anh em được nâng trình độ lên vài lớp, thậm chí có số anh em đạt lớp 6, 7. Anh em viết được thư, làm được đơn, viết được các bài báo cáo, tổng kết; làm thông thạo các bài toán quy tắc tam suất, các bài toán tính đại số, môn hình học anh em vẽ và giải được các hình học phức tạp. Anh em còn sáng tác được nhạc, bài hát mới, vọng cổ, kịch, tuồng. Vận dụng kiến thức chuyên môn để sửa chữa xe máy, điện trong nhà, chăn nuôi, trồng trọt có hiệu quả.

Qua dạy học và trao đổi với nhau, anh em xóa dần khoảng cách, những bất hòa nho nhỏ, xây dựng được khối đoàn kết, thương yêu đùm bọc lẫn nhau, sống chết có nhau. Thông qua các lớp học, Đảng bộ phân khu nắm sát quần chúng, truyền đạt các chủ trương, chỉ thị của Đảng đến với anh em dễ dàng hơn, tạo nên sự đồng tâm nhất trí thống nhất hành động trong đấu tranh chống địch ở trong tù.

Bọn địch đã phải bất lực trước ý chí thông minh, nghị lực sáng tạo trong việc tổ chức dạy và học cho tù binh ở các phân khu trại giam. Nhiều lính quân cảnh được anh em làm binh vận đã ủng hộ giúp đỡ, che giấu cho phong trào dạy và học của tù binh. Các tài liệu, phương tiện dạy và học: sách giáo khoa, bảng, bút, mực, phấn... được tù binh cất giữ và sửdụng cho đến ngày trao trả.

Việc tổ chức dạy và học ở Trại giam tù binh Phú Quốc là một chủ trương đúng đắn của các Đảng ủy, có tác dụng rất lớn trong việc nâng cao trình độ học vấn cho tù binh và là một mặt của cuộc đấu tranh giữa ta và địch. Vượt qua mọi sự ngăn cấm, đàn áp, đánh phá, khủng bố ác liệt của địch nhằm dập tắt phong trào dạy và học của tù nhân, Đảng ủy phân khu đã sử dụng mọi hình thức đấu tranh lúc thì hợp pháp, nửa hợp pháp, có phân khu phải dùng bạo động bất hợp pháp để bảo vệ, duy trì phong trào, bảo vệ và giữ vững phẩm chất khí tiết của người chiến sĩ cách mạng và làm thất bại mọi âm mưu tẩy não chiêu hồi chiêu hàng, phản cách mạng của địch. Trong cuộc đấu tranh này đã nổi bật vai trò các thầy giáo, chiến sĩ của ngành giáo dục bị địch bắt bị giam cầm. Họ là những tù bình luôn nêu tấm gương sáng ngời, bất khuất, kiên trung cho anh em tù binh noi theo. Dưới sự lãnh đạo của các Đảng bộ, Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam ở các phân khu giam, học viên và giáo viên trở thành những chiến sĩ xung kích trên mặt trận đấu tranh chính trị, văn hóa, thật sự biến nhà tù đế quốc thành trường học cách mạng.