Tài năng của Nguyễn Chích
Nguyễn Chích (1382 – 1448) là một trong những danh tướng khai quốc công thần xuất sắc nhất của triều Lê sơ. Ông xuất thân từ tầng lớp lao động nghèo (chăn trâu) nhưng nhờ trí tuệ thiên bẩm và chí khí hơn người, ông đã trở thành một nhà chiến lược quân sự thiên tài, góp phần tạo nên bước ngoặt quyết định cho chiến thắng của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
1. Nhà chiến lược quân sự tầm vóc – Người xoay chuyển cục diện kháng chiến
Đóng góp vĩ đại nhất của Nguyễn Chích cho lịch sử dân tộc là sáng kiến chiến lược tiến quân vào Nghệ An (1424):
Bối cảnh nguy nan: Những năm đầu (1418–1423), nghĩa quân Lam Sơn bị quân Minh vây hãm, co cụm ở vùng núi Thanh Hóa hiểm trở, thiếu lương thực và luôn ở thế bị động.
Đề xuất táo bạo: Nguyễn Chích phân tích tình hình và dâng kế lên Lê Lợi: "Nghệ An là nơi đất rộng, người đông, địa thế hiểm yếu... Ta nên trước hãy vào đánh lấy Nghệ An làm chỗ đứng chân, rồi dựa vào sức người, sức của đất Nghệ An mà quay ra đánh Đông Quan thì sự nghiệp giải phóng có thể hoàn thành."
Giá trị lịch sử: Lê Lợi lập tức phê chuẩn kế hoạch này. Nhờ chuyển hướng chiến lược, nghĩa quân Lam Sơn vừa thoát khỏi thế bị vây hãm, vừa giải phóng được một vùng rộng lớn từ Nghệ An, Hà Tĩnh đến Thuận Hóa, tạo bước ngoặt nhảy vọt từ thế thủ sang thế công để tiến ra Bắc quét sạch quân Minh.
2. Khả năng tổ chức, xây dựng căn cứ và chiến thuật du kích tài tình
Trước khi hợp lực với Lê Lợi, Nguyễn Chích đã là một thủ lĩnh khởi nghĩa xuất sắc tại vùng Hoàng - Nghiêu (Thanh Hóa):
Lợi dụng địa hình: Ông biết dựa vào hệ thống hang động và đầm lầy để xây dựng căn cứ vững chắc, áp dụng chiến thuật "xuất quỷ nhập thần", khiến quân Minh nhiều lần khiêu chiến nhưng không thể tiêu diệt.
Sáng tạo độc đáo (Huấn luyện chim bồ câu): Nguyễn Chích nổi tiếng với
