Mẹ Việt Nam Anh hùng

Tại sao tên tuổi NGUYỄN THỊ MƯỜI vẫn rực sáng đến tận hôm nay?

Cà Mau09/11/2026Đoàn Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM (Đoàn Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nguyễn Thị Mười là một trong những nữ chiến sĩ cách mạng kiên trung, bất khuất của phong trào đấu tranh yêu nước tại miền Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ và khốc liệt. Cuộc đời và sự nghiệp của bà gắn liền với những hoạt động thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng trong lòng địch, nơi lằn ranh giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh, đòi hỏi sự mưu trí, gan dạ và lòng trung thành tuyệt đối với tổ chức. Sinh ra tại một vùng quê nghèo miền Nam chịu nhiều tầng áp bức dưới ách thống trị của ngoại xâm và tay sai, Nguyễn Thị Mười sớm thức tỉnh lòng yêu nước và nhận thức rõ nỗi khổ nhục của người dân mất nước. Từ những ngày còn là một thiếu niên mang nặng lòng căm thù giặc, bà đã bắt đầu tham gia các công việc nhỏ phục vụ cách mạng như đưa thư, làm giao liên nhí dẫn đường cho cán bộ ẩn náu, qua đó dần tôi luyện nên bản lĩnh vững vàng của một người chiến sĩ cách mạng thực thụ trong khói lửa chiến tranh.

Khi trưởng thành, Nguyễn Thị Mười chính thức được kết vào hàng ngũ những người làm công tác mật cơ sở và biệt động đô thị, đảm nhận những nhiệm vụ hiểm nghèo ngay tại các vùng trọng điểm kiểm soát của địch. Với nhiệm vụ xây dựng và duy trì các đường dây liên lạc bí mật, vận chuyển tài liệu tối mật, vũ khí và chất nổ qua các trạm gác kiểm an ninh ngặt nghèo của quân đội Sài Gòn và Mỹ, bà luôn phải đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ bất cứ lúc nào. Bằng sự khôn khéo, ứng biến linh hoạt cùng vỏ bọc hoàn hảo là một tiểu thương buôn bán nhỏ hay người lao động bình dân, Nguyễn Thị Mười đã nhiều lần qua mặt lực lượng cảnh sát dã chiến, mật vụ và tình báo địch, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho các cán bộ cấp cao và kho tàng vũ khí của tổ chức. Sự bình tĩnh đến kỳ lạ trong mọi hoàn cảnh hiểm nghèo đã giúp bà hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ mà cấp trên giao phó, góp phần quan trọng vào việc duy trì mạch máu giao thông liên lạc thông suốt giữa nội đô và chiến khu.

Đỉnh cao trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Thị Mười là sự tham gia trực tiếp và đóng góp thầm lặng nhưng to lớn trong các chiến dịch chuẩn bị cho những đòn tấn công bất ngờ vào các mục tiêu đầu não của địch tại Sài Gòn và các vùng phụ cận. Trong vai trò là người trinh sát bám trụ địa bàn, bà đã không quản ngày đêm khảo sát quy luật tuần tra của kẻ thù, tìm kiếm những tuyến đường vận chuyển an toàn nhất để đưa vũ khí vào sát nách cơ quan đầu não của chúng. Có những đêm khuya khoắt, đối mặt với những cuộc càn quét đột xuất hay lệnh giới nghiêm gắt gao của địch, Nguyễn Thị Mười vẫn một mình gánh vác những kiện hàng nặng nhọc chứa tài liệu và vũ khí vượt qua hàng rào kẽm gai và các chốt kiểm soát dày đặc. Sự dũng cảm phi thường và tinh thần hy sinh quên mình vì nhiệm vụ chung của bà đã trở thành chỗ dựa vững chắc cho đồng đội, góp phần trực tiếp vào những chiến công vang dội của lực lượng biệt động trong các đợt tổng tiến công lịch sử.

Tuy nhiên, con đường cách mạng chưa bao giờ trải đầy hoa hồng mà luôn đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người chiến sĩ kiên trung. Trong một lần thực hiện nhiệm vụ chuyển giao tài liệu quan trọng và móc nối cơ sở mới, do sự phản bội của một phần tử khai báo và vòng vây siết chặt của lực lượng an ninh địch, Nguyễn Thị Mười đã sa vào tay giặc. Từ giây phút rơi vào ngục thất của kẻ thù, bà phải đối mặt với những đòn tra tấn dã man, vô nhân đạo nhất nhằm bẻ gãy ý chí và bắt bà khai ra đường dây tổ chức cách mạng. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau đớn cùng cực về thể xác, Nguyễn Thị Mười vẫn giữ vững khí tiết kiên cường của một người đảng viên cộng sản, cắn răng chịu đựng mọi cực hình mà không một lời khai báo, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho tổ chức và đồng đội. Bọn giặc dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ xảo quyệt đến tra tấn man rợ nhưng hoàn toàn bất lực trước bức tường thành bằng ý chí sắt đá của người nữ chiến sĩ nhỏ bé.

Bị giam cầm trong những nhà tù khét tiếng tàn bạo với chế độ cai trị hà khắc và thiếu thốn trăm bề, Nguyễn Thị Mười không những không bị khuất phục mà còn biến nơi ngục tối thành trận địa đấu tranh mới. Cùng với các chị em tù chính trị khác, bà đã tham gia tích cực vào các cuộc đấu tranh tuyệt thực đòi cải thiện sinh hoạt, chống tra tấn, chống đánh đập và bảo vệ những người tù yếu thế trong trại giam. Trong hoàn cảnh lao tù đen tối, khi mà bệnh tật và đói khát luôn đe dọa tính mạng mỗi ngày, Nguyễn Thị Muruội vẫn luôn giữ vững sự lạc quan, là tấm gương sáng về tinh thần đoàn kết và niềm tin sắt đá vào ngày thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Sự kiên cường trong ngục tù của bà đã khiến ngay cả những tên cai tù người Việt lẫn lính Mỹ phải dè chừng và nể trọng, đồng thời tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho các đồng đội cùng cảnh ngộ vượt qua những tháng năm đen tối nhất của cuộc đời người tù chiến tranh.

Khi đất nước hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối, Nguyễn Thị Mười được trả tự do và trở về trong niềm vui vô bờ bến của đồng bào, đồng chí, mang trên mình những thương tổn nặng nề cả về thể xác lẫn tinh thần do ngục tù đế quốc để lại. Trở về đời thường với bao bộn bề khó khăn của thời kỳ hậu chiến, bà vẫn tiếp tục giữ gìn và phát huy phẩm chất cao quý của người chiến sĩ cách mạng, tích cực tham gia các công tác xã hội tại địa phương, chăm lo cho các gia đình thương binh liệt sĩ và thế hệ trẻ. Dù tuổi cao sức yếu và những vết thương chiến tranh thường tái phát mỗi khi trái gió trở trời, Nguyễn Thị Mười chưa bao giờ phàn nàn hay kể công, mà luôn sống giản dị, khiêm nhường, mẫu mực trong vai trò người bà, người mẹ và người đảng viên gương mẫu. Sự cống hiến thầm lặng của bà đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân và thế hệ trẻ, trở thành bài học sống động về lòng yêu nước và đạo đức cách mạng sáng ngời.

Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Thị Mười là một minh chứng sinh động cho sự đóng góp vĩ đại của những người phụ nữ Việt Nam thầm lặng phía sau hậu phương nhưng lại đóng vai trò quyết định ở những tuyến đầu hiểm nghèo nhất của cuộc kháng chiến. Những chiến công thầm lặng từ việc giao liên, vận chuyển vũ khí cho đến khí tiết kiên cường trong ngục tối của kẻ thù đã khắc họa nên chân dung một nữ chiến sĩ cách mạng kiên trung, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Để ghi nhận những công lao to lớn đó, Đảng và Nhà nước đã trao tặng bà nhiều phần thưởng, huân chương cao quý, tôn vinh một cuộc đời trọn vẹn vì độc lập tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân. Tấm gương sáng ngời của Nguyễn Thị Mười sẽ mãi mãi được khắc ghi trong trang sử vàng truyền thống của phụ nữ Việt Nam và lực lượng cách mạng miền Nam, là niềm tự hào cho các thế hệ mai sau trên con đường xây dựng và bảo vệ đất nước.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn