Tài trí của vua Lê Thái Tổ

Chiến công hiển hách nhất của ông là cuộc kháng chiến mười năm chống quân xâm lược nhà Minh (1418- 1427) đã đưa ông trở thành vị vua đầu tiên của nhà hậu Lê (bao gồm Lê sơ (1428-1527) và Lê Trung hưng (1533-1789) - một trong những triều đại phong kiến lâu đời nhất trong lịch sử Việt Nam.Việt Nam từ cuối thế kỷ thứ XIV, uy tín và quyền lực của tập đoàn phong kiến Trần đã mất hết tác dụng lãnh đạo, chế độ gia nô của vương hầu đã bị tan rã, các đặc quyền của giai cấp quý tộc bị hạn chế. Hồ Quý Ly lên thay họ Trần, tuy nhiên danh không chính, ngôn không thuận. Trong bảy năm trị vì (1400- 1407), dù chính sự có nhiều khả quan nhưng nhà Hồ vẫn không được lòng quốc dân. Chính vì vậy, năm 1405, giặc Minh sang xâm chiếm Việt Nam, với danh nghĩa “diệt Hồ, lập Trần”, cuộc kháng Minh của nhà Hồ đã hoàn toàn thất bại. Từ đó, giặc Minh bắt đầu một chế độ cai trị hà khắc, áp bức nhân dân ta. Lê Lợi bấy giờ là thanh niên 22 tuổi, đang ẩn mình náu tiếng tại Lam Sơn, chuyên tâm vào sách Tam lược Lục thao. Ông nhún mình, kính hiền, dốc tiền của nuôi dưỡng sĩ phu, chiêu dụ lưu vong, dung nạp chí sĩ…rất được lòng người. Trong giai đoạn ấy, Hưng Khánh và Trùng Quang cũng nối nhau dấy binh, nêu cao danh nghĩa khôi phục nhà Trần, được nhiều người hưởng ứng. Tuy nhiên, Lê Lợi xét thời thế, thấy trước sự thất bại của họ nên càng giữ minh, ở ẩn. Giặc Minh cũng tìm cách lung lạc và lôi kéo, nhưng, Lê Lợi đã khẳng khái: “Tài giai ở đời, nên cứu nạn lớn, lập công to, để tiếng thơm nghìn thuở, chứ sao chịu lăng xăng phục dịch người ta?”. Năm 1418, ông và các hào kiệt chính thức phất ngọn cờ khởi nghĩa Lam Sơn, kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân, cùng tham gia kháng Minh.