Tại Vị Xuyên — mảnh đất với những danh xưng mặn chát sương gió
Thật ra có một chi tiết nhỏ lịch sử chúng ta nên làm rõ một chút nè: Mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) là chiến trường nảy lửa gắn liền với Chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc (1979 – 1989), chứ không phải thời kỳ chống Mỹ (kết thúc năm 1975).
Tại Vị Xuyên — mảnh đất với những danh xưng mặn chát sương gió và đá xám như "Lò vôi thế kỷ" (Cao điểm 685), "Thung lũng gọi hồn", hay "Đồi Đài", "772" — ngòi bút của tác giả Hoàng Sông Tương cùng biết bao người lính đã ghi lại những ký ức máu và hoa vô cùng xúc động.
Dưới đây là đoạn viết tiếp câu chuyện mang đậm chất văn phong tráng lệ, khắc nghiệt nhưng giàu tình đồng đội trên chiến trường Vị Xuyên ấy:Sương mù Vị Xuyên tháng Bảy đặc quánh như sữa pha loãng, quét qua những vách đá tai mèo sắc lẹm của cao điểm 685. Đêm qua, pháo địch từ bên kia biên giới lại dội xuống không ngớt. Mảnh đá vỡ tan tành, bụi vôi bốc lên mù mạt khiến cả đỉnh núi trắng bệch một màu tang tóc — người ta gọi nơi đây là “lò vôi thế kỷ” cũng chẳng sai tí nào.
Nằm nép mình trong hầm đá hẹp chỉ vừa đủ hai người co chân, tôi nghe rõ tiếng thở khò khè của Bẩy. Cậu tân binh người Hải Hưng mới lên chiến trường được ba tháng, trên vai áo vẫn còn nguyên mùi nắng đồng bằng. Một cạ pháo dội trúng ngách hầm lúc rạng sáng đã cướp đi ánh sáng bên mắt trái của Bẩy, nhưng tay cậu vẫn siết chặt khẩu AK, đầu nòng hướng về phía sườn dốc nghiêng.
Tôi siết nhẹ bờ vai run rẩy của cậu em, lấy chiếc khăn sương đã ngấm nước suối lau đi vệt máu khô trên má Bẩy.
Bẩy mỉm cười, nụ cười méo mó ẩn sau lớp băng gạc đốm đỏ. Cậu biết tôi đang nói dối để trấn an. Ở cái mảng đất này, ranh giới giữa sống và chết mỏng manh như chiếc lá rừng thu. Những người lính nằm lại Vị Xuyên chẳng ai kịp để lại lời nhắn sau cùng. Họ gửi thân vào đá, hòa máu vào dòng sông Lô, để lại trên vách hầm những dòng chữ khắc vội bằng đầu đạn: “Sống bám đá đánh địch, chết hóa đá bất tử”.
