TẤM ẢNH BỊ RÁCH Ở NGHĨA TRANG LIỆT SĨ

Minh tham gia đội hình “Ký ức sống mãi” mùa hè năm ấy. Nhiệm vụ của đội là đi đến các nghĩa trang liệt sĩ để thu thập, số hóa thông tin và tìm người thân còn thất lạc.

Tại một nghĩa trang nhỏ vùng miền Trung, Minh thấy trên một ngôi mộ cũ có một tấm ảnh đã rách gần nửa. Tên liệt sĩ: Trần Văn Lập. Năm sinh: “chưa rõ”. Quê quán: “chưa rõ”.

Minh hỏi bác quản trang thì bác bảo:
— “Mộ này người ta đưa về từ chiến trường năm 1972. Hồi đó thiếu giấy tờ nên chẳng biết quê đâu.”

Không đành lòng, Minh dùng điện thoại ghi lại tấm ảnh, rồi đem lên phần mềm phục hồi hình ảnh. Nhờ công cụ số hóa của dự án, gương mặt người chiến sĩ dần hiện rõ hơn.

Một tuần sau, khi đội chia sẻ thông tin lên cổng dữ liệu ký ức, bất ngờ có một cụ ông từ Quảng Trị gọi đến. Giọng run run:
— “Tui… tui nghĩ đó là anh trai tui. Tui nhận ra vết sẹo ở lông mày phải…”

Ngày gia đình tìm đến thắp hương, mẹ của anh Lập — dù đã ngoài 90 tuổi — chống gậy đến bên mộ. Bà vuốt nhẹ bức ảnh mới được phục hồi, nước mắt rơi mà miệng vẫn cười:
“Giờ má tìm được con rồi, không còn phải chờ nữa.”

Minh đứng sau, lặng người. Cậu chợt hiểu vì sao đề án này quan trọng đến thế:
Không chỉ là ký ức chiến tranh — đó là hành trình đưa người thân trở về.