Tấm Ảnh Cũ Không Còn Phải Giấu Kỹ Như Trước

Tựa đề: Tấm Ảnh Cũ Không Còn Phải Giấu Kỹ Như Trước

Năm 1969, trong ngăn tủ nhỏ cạnh giường, bà Sáu giữ một tấm ảnh đã cũ. Ảnh đen trắng, góc hơi quăn, hình chụp một nhóm người đứng cạnh nhau, ai cũng nhìn thẳng vào ống kính.

Bà không treo lên tường.

Chỉ cất kỹ.

Người ta hỏi:
“Ảnh của ai vậy?”

Bà đáp:
“Người nhà.”

Năm 1970, chiến tranh khiến nhiều thứ không thể để lộ ra ngoài. Có những tấm ảnh phải giấu đi, không phải vì xấu, mà vì không muốn ai khác thấy.

Tấm ảnh của bà Sáu vì thế luôn nằm trong ngăn tủ.

Đóng lại.

Năm 1971, có một lần bà lấy ảnh ra xem rất lâu. Tay bà vuốt nhẹ từng khuôn mặt.

Con trai bà hỏi:

“Sao không treo lên cho dễ nhìn?”

Bà lắc đầu:

“Để vậy thôi.”

Năm 1972, có những ngày bà không mở tủ. Nhưng vẫn nhớ rõ tấm ảnh nằm ở đâu.

Như một điều không cần nhìn thấy cũng không quên.

Năm 1973, góc ảnh bắt đầu bạc màu hơn. Bà lấy khăn lau nhẹ, rồi lại cất vào chỗ cũ.

Có người nói:

“Giữ vậy rồi cũng mờ thôi.”

Bà đáp:

“Còn thấy là còn giữ.”

Năm 1974, bà lấy ảnh ra ít hơn, nhưng mỗi lần xem đều lâu hơn.

Không nói gì.

Chỉ nhìn.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Nhà cửa được sửa lại, tường được sơn mới. Người ta bắt đầu treo ảnh lên nhiều hơn, không còn phải giấu như trước.

Một buổi chiều, con trai bà trở về.

Anh mở tủ, thấy tấm ảnh.

“Giờ treo lên được rồi mà mẹ?”

Bà Sáu cầm tấm ảnh lên.

Nhìn một lúc.

Rồi gật đầu.

Bà treo nó lên tường.

Ánh sáng chiếu vào, làm rõ từng khuôn mặt đã cũ.

Anh hỏi:

“Sao giờ mới treo?”

Bà nói:

“Vì trước đây… chỉ cần giữ được nó là đủ.”

Anh im lặng.

Bức ảnh nằm trên tường, không còn bị giấu.

Nhưng vẫn giữ nguyên những vết thời gian.

Vì có những tấm ảnh không chỉ để nhìn thấy,

mà để giữ lại hình ảnh của những con người đã từng ở cạnh nhau trong những năm tháng không thể biết trước điều gì—và chỉ cần còn giữ được một tấm hình thôi cũng đủ để tin rằng họ đã từng tồn tại, từng ở bên nhau, và từng là một phần không thể mất của ký ức.