Tấm ảnh trong túi áo/
Tôi vẫn nhớ buổi sáng hôm đó, cái lạnh tháng Hai năm 1979 cắt vào da thịt như những mảnh kính vỡ. Sương mù dày đặc phủ kín sườn núi, đến mức đứng cách nhau vài bước chân cũng chỉ thấy bóng người mờ mờ.Đơn vị tôi đóng ở một điểm cao gần biên giới. Chúng tôi đều rất trẻ, có người chưa tròn hai mươi. Đêm trước, anh em còn chia nhau gói thuốc lá cuối cùng, vừa hút vừa nói chuyện linh tinh: người nhớ mẹ, người nhớ người yêu, có người chỉ mong sau này về mở quán sửa xe.Rạng sáng, pháo bắt đầu nổ.Tiếng nổ đầu tiên làm cả mặt đất rung lên như có con thú khổng lồ đang trở mình dưới lòng đất. Đất đá rơi lộp bộp trên mũ sắt. Không ai cần ra lệnh, tất cả đều lao vào vị trí chiến đấu. Lúc đó tôi mới hiểu thế nào là sợ — tim đập mạnh đến mức nghe rõ trong tai. Nhưng lạ là chân tay vẫn làm việc rất nhanh, rất chính xác, như thể cơ thể tự biết phải làm gì.Bên cạnh tôi là Hùng, cậu bạn thân nhất trong tiểu đội. Hùng nhỏ con, lúc nào cũng cười, và hay khoe rằng sau này sẽ cưới cô bạn học cùng làng. Cậu luôn giữ trong túi áo một tấm ảnh nhỏ đã sờn mép.Giữa lúc pháo ngớt, chúng tôi nghe tiếng bước chân và tiếng hô vọng lại từ phía dưới sườn núi. Trận đánh bắt đầu thật sự.Mọi thứ diễn ra rất nhanh và hỗn loạn. Tiếng súng, tiếng người gọi nhau, tiếng đá lăn… tất cả trộn lẫn thành một âm thanh mà đến giờ tôi vẫn nghe thấy trong giấc ngủ. Chúng tôi bắn đến khi nòng súng nóng rực.Đến trưa, sương tan dần. Trận đánh tạm lắng. Tôi quay sang tìm Hùng để hỏi xem còn thuốc lá không. Nhưng chỗ cậu nằm chỉ còn lại chiếc ba lô và khẩu súng dựa vào tảng đá.Tôi chạy đi tìm. Gọi khản cổ. Không thấy trả lời.Cuối cùng, tôi thấy cậu ở phía sau chiến hào, nằm tựa lưng vào đất, mắt khép hờ như đang ngủ. Trong tay vẫn nắm chặt tấm ảnh nhỏ.Tôi ngồi xuống cạnh cậu rất lâu. Không khóc được. Chỉ thấy trong đầu trống rỗng, như ai đó vừa lấy đi một phần của thế giới.Chiều hôm đó, chúng tôi lại phải tiếp tục chiến đấu. Cuộc chiến không dừng lại vì nỗi buồn của riêng ai.Nhiều năm sau, tôi có dịp về lại ngôi làng của Hùng. Tôi gặp mẹ cậu. Bà rót cho tôi chén nước, hỏi rất nhẹ: “Hôm đó nó có sợ không con?”Tôi trả lời rằng Hùng rất dũng cảm. Rằng cậu luôn nghĩ về gia đình. Rằng cậu đã chiến đấu đến phút cuối.Nhưng điều tôi không nói là: trong khoảnh khắc cuối cùng tôi nhìn thấy Hùng, gương mặt cậu bình yên lạ thường — như thể đã được trở về nhà.Đó là ký ức mà tôi mang theo suốt cuộc đời. Không phải tiếng súng, không phải khói lửa… mà là gương mặt của một người bạn trẻ mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi.


