Tấm áo trấn thủ nhường lại đêm đông

Một chiều mưa tháng Bảy, tôi đến thăm ngôi nhà nhỏ của ông Trịnh, một cựu chiến binh đã ngoài tám mươi tuổi sống ở Sơn Tịnh, Quảng Ngãi. Căn nhà gỗ phủ màu thời gian trầm mặc, nhưng trên bức tường phòng khách, ở vị trí trang trọng nhất, treo một tấm ảnh đen trắng đã ố vàng cùng chiếc áo trấn thủ phai màu, sờn vai. 

Ánh mắt ông Trịnh đăm chiêu nhìn vào kỷ vật cũ, rồi giọng ông trầm xuống, đưa tôi trở về những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian lao. Ngày ấy, anh Trương Quang Trọng – người con ưu tú của vùng đất núi Ấn sông Trà – chỉ mới ngoài hai mươi. Anh thông minh, gan dạ và luôn mang nụ cười hiền lành, ấm áp. 

Ông Trịnh nhớ nhất mùa đông năm 1947, khi cơn sốt rét rừng hành hạ ông dữ dội giữa căn cứ thiếu thốn. Đêm miền Trung rét xé da xé thịt, ông nằm run lập cập trên sạp nứa. Thấy vậy, anh Trọng lặng lẽ cởi chiếc áo trấn thủ đang mặc trên người đắp lên cho ông. Tấm áo đó là quà quê hương, do chính tay người mẹ Quảng Ngãi thức thức trắng nhiều đêm may gửi tặng anh trước ngày lên đường. Ông Trịnh ngập ngừng không nhận, nhưng anh Trọng chỉ mỉm cười xoa đầu em út: "Mày đang sốt, mặc vào cho ấm. Anh khỏe hơn, chịu rét tốt hơn." 

Mấy ngày sau, quân Pháp mở đợt càn quét lớn vào căn cứ. Để bảo vệ đội hình và giúp đồng đội rút lui an toàn, anh Trương Quang Trọng cùng một nhóm chiến sĩ đã chủ động ở lại ghim chân địch. Cuộc chiến diễn ra vô cùng khốc liệt. Anh Trọng chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và hy sinh ngay tại trận địa khi vừa tròn 22 tuổi. Khi trận đánh kết thúc, đồng đội tìm thấy anh nằm lại giữa rừng, trên người chỉ còn chiếc áo bà ba mỏng manh giữa cái lạnh giá của núi rừng. 

Chiếc áo trấn thủ ngày ấy đã cùng ông Trịnh đi qua suốt cuộc chiến tranh, trở thành kỷ vật vô giá nhắc nhở ông về sự hy sinh và tình đồng chí tha thiết. Lắng nghe câu chuyện, tôi chợt nhận ra hòa bình hôm nay không phải là điều tự nhiên có. Nó được đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu xương và cả những chiếc áo ấm nhường lại cho nhau trong đêm lạnh của những người anh hùng Quảng Ngãi năm xưa.