Tấm bản đồ của má Sáu Ngẫu và con đường tiến vào Sài Gòn
Trong những giờ phút cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh, Trung đoàn 27 do Nguyễn Huy Hiệu làm Trung đoàn trưởng tiến theo hướng Tân Uyên – Lái Thiêu để mở đường vào Sài Gòn. Đêm 29/4/1975, tại khu vực Búng, tổ trinh sát phát hiện một căn nhà có ánh đèn dầu. Sau khi phát đúng mật hiệu, họ gặp má Sáu Ngẫu (Huỳnh Thị Sáu), một cơ sở cách mạng hoạt động bí mật trong vùng địch kiểm soát. Má Sáu đã cung cấp thông tin và một tấm bản đồ viết tay, giúp đơn vị xác định các vị trí quan trọng trước trận đánh ngày 30/4.
Sau nhiều ngày hành quân thần tốc, sáng 26/4, Trung đoàn 27 tiến công qua Tân Uyên, tiếp tục vượt Bình Chuẩn. Đến tối 29/4, đơn vị tới khu vực Búng, cách Lái Thiêu khoảng 10km. Đường 13 lúc ấy tối mịt, trong khu vực gần như không có ánh sáng, nhưng có một căn nhà lá vẫn le lói ánh đèn dầu.
Nguyễn Huy Hiệu cùng Chính ủy Trịnh Văn Thư và tổ trinh sát tiếp cận căn nhà. Theo hiệp đồng của mặt trận, mật hiệu nhận diện cơ sở là “Hồ Chí Minh” và câu đáp “Muôn năm”. Khi trinh sát phát tín hiệu, một người phụ nữ lớn tuổi trong nhà đáp lại đúng mật hiệu. Đó là má Sáu Ngẫu.
Trong căn nhà đơn sơ, giữa lúc cuộc chiến đang ở những giờ phút quyết định, má Sáu cung cấp cho cán bộ chỉ huy những thông tin về khu vực và tấm bản đồ chỉ vị trí các mục tiêu. Từ những thông tin này, Trung đoàn 27 có thêm cơ sở để chuẩn bị phương án tiến công Lái Thiêu và tiếp tục hướng về Sài Gòn.
Đến 5 giờ sáng 30/4/1975, Trung đoàn 27 bắt đầu tiến công. Sau khoảng hai giờ chiến đấu, đội hình của đơn vị vượt qua Lái Thiêu, tiếp tục tiến về phía Sài Gòn.
Chi tiết đáng nhớ
Điều đặc biệt của câu chuyện không nằm ở một trận đánh riêng lẻ, mà ở cuộc gặp giữa người chỉ huy quân đội và một cơ sở cách mạng nằm sâu trong vùng địch kiểm soát.
Một căn nhà nhỏ, một ngọn đèn dầu và một tấm bản đồ viết tay đã trở thành điểm nối giữa lực lượng tiến công với cơ sở địa phương trong những giờ phút cuối của chiến tranh. Tấm bản đồ sau này được Nguyễn Huy Hiệu lưu giữ và trao lại cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
Ý nghĩa của câu chuyện
Câu chuyện về Nguyễn Huy Hiệu và má Sáu Ngẫu cho thấy vai trò của những cơ sở cách mạng tại địa phương trong việc cung cấp thông tin, dẫn đường và hỗ trợ lực lượng tiến công trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Nó cũng là một lát cắt khác của “Thời hoa lửa”: không chỉ có người lính ngoài mặt trận, mà còn có những người dân âm thầm hoạt động ngay trong vùng chiến sự.
