Tấm Bản Đồ Ướt Dưới Đáy Ba Lô
Một tấm bản đồ tác chiến bị ướt mưa và nhòe mực vẫn được người lính giữ lại suốt hành quân. Trong thời hoa lửa, có những đường nét không còn rõ trên giấy, nhưng vẫn in sâu trong trí nhớ con người.
Năm 1972. Nguyễn Văn Khang là chiến sĩ trinh sát của một đơn vị hoạt động ở vùng rừng núi. Công việc của anh là dẫn đường, xác định vị trí và cập nhật tình hình địa hình cho cả tổ. Trong ba lô của Khang luôn có một tấm bản đồ. Được gấp nhiều lần. Bỏ trong túi chống ẩm. Nhưng những ngày mưa rừng kéo dài khiến tấm bản đồ vẫn bị thấm nước. Mực in nhòe đi từng chút. Một buổi chiều. Đơn vị phải thay đổi hướng di chuyển gấp. Khang mở bản đồ ra dưới gốc cây. Nhưng phần trung tâm đã bị mờ gần hết. Anh im lặng rất lâu. Chiến sĩ đi cùng tên Trần Văn Hậu hỏi: — Giờ làm sao biết đường? Khang không trả lời ngay. Anh nhìn lên rừng, nhìn dòng suối, rồi nhìn lại địa hình đã đi qua. Sau đó anh gấp bản đồ lại. — Không cần nhìn hết. — Chỉ cần nhớ đúng vài điểm. Anh bắt đầu dẫn đường bằng trí nhớ kết hợp quan sát thực tế. Cả đơn vị đi theo sau. Có đoạn phải dừng lại để xác định lại hướng. Nhưng cuối cùng vẫn vượt qua được khu vực rừng phức tạp. Khi nghỉ chân. Hậu nói: — Bản đồ nhòe hết rồi mà vẫn đi đúng. Khang cười nhẹ: — Vì đường không chỉ nằm trên giấy. Sau chiến tranh. Ông Nguyễn Văn Khang vẫn giữ tấm bản đồ ấy trong hộp kỷ vật. Giấy đã mục nhẹ. Mực gần như không đọc rõ nữa. Nhưng ông không bỏ. Con cháu hỏi: — Sao ông giữ tờ giấy cũ vậy? Ông đáp: — Vì nó từng giúp ông đi qua những nơi mà nếu chỉ tin vào giấy thôi thì không đủ. Tấm bản đồ ướt dưới đáy ba lô ấy. Không còn dẫn đường rõ ràng. Nhưng vẫn nhắc người ta nhớ rằng, trong thời hoa lửa, con đường sống đôi khi nằm trong trí nhớ, bản lĩnh và sự bình tĩnh của con người.
