Tạm biệt mái nhà tranh

Buổi sáng hôm ấy, con đường làng Quỳnh Đôi còn phủ một lớp sương mỏng.

Cu Nâu đứng trước căn nhà tranh đã gắn bó với mình từ thuở nhỏ. Mái rạ cũ, bức vách đất, chiếc chõng tre và góc bếp nhỏ — tất cả đều thân thuộc đến mức cậu có thể nhắm mắt mà nhớ từng nơi.

Đây là nơi cậu từng ngồi chờ cha đi làm về.

Đây là nơi những bữa cơm khoai nghèo được chia đôi.

Và cũng chính nơi này, cậu đã lớn lên sau khi mất mẹ từ thuở còn rất nhỏ.

Hôm nay, cậu phải rời nhà.

Cha ngồi bên chiếc rương gỗ, lặng lẽ xếp cho con vài bộ quần áo. Ông không có nhiều thứ để cho con mang theo. Một chiếc khăn, một bộ quần áo sạch và một gói cơm nhỏ — tất cả được gói cẩn thận trong chiếc túi vải.

Cha dặn:

— Đi đâu cũng phải giữ mình, sống có kỷ luật và thương yêu đồng đội.

Cu Nâu gật đầu.

Cậu nhìn quanh căn nhà một lần nữa.

Trên vách vẫn còn dấu những nét chữ ngày trước cậu tập viết bằng than. Bên góc nhà là chiếc roi tre từng dùng để chăn trâu. Ngoài sân, cây cau cha trồng năm nào đã cao hơn mái nhà.

Mỗi thứ đều gợi một kỷ niệm.

Cha bước ra cửa.

— Đi thôi con.

Cu Nâu quay lại nhìn căn nhà lần cuối.

Cậu không khóc.

Nhưng đôi mắt đỏ hoe.

Cậu cúi xuống nhặt một nắm đất ngay trước hiên nhà, rồi nhẹ nhàng đặt lại.

Cha hỏi:

— Con làm gì vậy?

Cậu đáp:

— Con muốn nhớ nơi con đã lớn lên.

Hai cha con bước ra con đường làng.

Đi được một đoạn, Cu Nâu quay đầu lại.

Mái nhà tranh vẫn nằm yên dưới hàng tre.

Khói bếp buổi sớm bay lên mỏng manh.

Cậu chợt nhớ những bữa cơm nghèo, nhớ tiếng cha gọi mỗi chiều, nhớ những ngày chăn trâu trên đồng và những buổi tối nghe người lớn kể chuyện quê hương.

Căn nhà ấy chẳng có gì quý giá.

Nhưng đối với Cu Nâu, đó là cả một tuổi thơ.

Cha đặt tay lên vai con:

— Nhớ nhà thì càng phải cố gắng. Sau này có trở về, con hãy trở về với một người trưởng thành hơn.

Cu Nâu gật đầu.

Hai cha con tiếp tục bước.

Con đường phía trước còn dài.

Phía sau là mái nhà tranh nhỏ bé.

Phía trước là một chặng đường mới.

Và trong chiếc túi vải đơn sơ của cậu bé rời quê hôm ấy, ngoài vài bộ quần áo, còn có một thứ không thể nhìn thấy: tình yêu đối với gia đình, ký ức về quê hương và lời dặn của người cha nghèo đã nuôi cậu lớn lên.

Từ mái nhà tranh ấy, Cu Nâu bước vào một cuộc đời rộng lớn hơn — mang theo cả quê hương trong trái tim mình.