TẤM CÁC MẬT NƠI PHỐ HIẾN

Năm 1929, phong trào đấu tranh của công nhân và tiểu thương tại vùng Hưng Yên, Hải Dương bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ. Đồng chí Hoàng Văn Thụ, một cán bộ kiên trung của Đông Dương Cộng sản Đảng, nhận nhiệm vụ thiết lập một đường dây giao liên an toàn dọc theo triền sông Hồng về Phố Hiến.

Để bảo vệ bí mật tuyệt đối cho danh sách các hội viên nông hội và công hội đỏ, anh đã chế tạo ra một tấm các-tông mật hai lớp rất đặc biệt bằng cách bóc tách phần ruột bên trong của bìa sách học sinh. Các thông tin quan trọng được viết bằng mực mật, giấu kín giữa hai lớp bìa. Mỗi khi di chuyển qua các trạm tuần tra của lính khố xanh, anh bình thản mang theo chiếc cặp sách như một thầy giáo nghèo đi dạy chữ. Sự mưu trí của anh đã góp phần bảo vệ hệ thống cơ sở cách mạng vùng hạ lưu sông Hồng trước những đợt khủng bố, truy lùng ráo riết của kẻ thù.

Những chuyến đi thường bắt đầu từ lúc trời còn chưa sáng. Anh lựa chọn những con đường làng vắng người, men theo bờ đê, qua những bến đò và xóm chợ ven sông. Có khi, để tránh sự theo dõi, anh phải thay đổi lộ trình vào phút cuối, gửi tài liệu qua một người buôn bán nhỏ hoặc một người nông dân quen biết. Mỗi điểm liên lạc chỉ biết vừa đủ thông tin cần thiết, nhờ vậy nếu một cơ sở bị phát hiện, những đầu mối khác vẫn có thể tiếp tục hoạt động.

Phố Hiến khi ấy không chỉ là nơi giao thương đông đúc mà còn trở thành một địa bàn quan trọng để kết nối những người yêu nước và các cơ sở cách mạng trong khu vực. Trong những căn nhà bình dị nép sau hàng cây, những cuộc gặp gỡ diễn ra ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa. Tin tức về phong trào công nhân, tình hình đời sống nông dân và sự phát triển của các tổ chức quần chúng được trao đổi, rồi nhanh chóng truyền đi theo những tuyến giao liên đã được xây dựng.

Có lần, khi nhận thấy một đoạn đường quen thuộc xuất hiện nhiều toán lính tuần tra, anh không tiếp tục hành trình theo kế hoạch mà dừng lại tại một quán nước ven đường. Với dáng vẻ điềm tĩnh, anh mở sách, trò chuyện về chuyện dạy chữ và mùa màng như một người dân bình thường. Đợi đến khi tình hình lắng xuống, anh mới tiếp tục lên đường. Chính sự bình tĩnh, cẩn trọng và khả năng hòa mình vào cuộc sống của nhân dân đã giúp anh nhiều lần vượt qua những tình huống nguy hiểm.

Điều đáng quý hơn cả là Tô Tự Tiến không xem việc bảo vệ tài liệu là nhiệm vụ riêng của một người. Anh luôn nhắc nhở các cơ sở phải giữ vững nguyên tắc bí mật, không để sự nóng vội làm ảnh hưởng đến toàn bộ phong trào. Những người giao liên, chủ thuyền, tiểu thương, nông dân và thanh niên yêu nước trở thành những mắt xích thầm lặng của mạng lưới liên lạc.

Trong những ngày phong trào cách mạng phát triển mạnh, từng mẩu giấy nhỏ, từng lời nhắn ngắn ngủi cũng có thể mang theo những thông tin quan trọng. Vì thế, chiếc cặp sách cũ, những cuốn sách học sinh hay chiếc áo nâu giản dị của người giao liên đều trở thành những vật dụng bình thường nhưng chứa đựng một trách nhiệm lớn lao.

Câu chuyện về đường dây giao liên bên sông Hồng cho thấy hoạt động cách mạng trong những năm tháng đầy khó khăn không chỉ cần lòng dũng cảm mà còn đòi hỏi sự tỉnh táo, sáng tạo và tinh thần dựa vào nhân dân. Trong âm thầm, những người như Tô Tự Tiến đã góp phần giữ liên lạc giữa các cơ sở, củng cố phong trào và đặt những viên gạch quan trọng cho sự phát triển của cách mạng Việt Nam.