TẤM GƯƠNG ANH DŨNG HY SINH – ANH HÙNG LÝ TỰ TRỌNG VÀ CHÍ KHÍ BẤT TỬ CỦA TUỔI TRẺ
Tác gỉa: Lê Vân Hà

Lý Tự Trọng, tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1914 trong một gia đình Việt Nam giàu truyền thống yêu nước tạm cư tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Ngay từ khi còn là một cậu bé, anh đã chứng kiến nỗi đau mất nước và tinh thần đấu tranh kiên cường của các sĩ phu yêu nước gửi thân nơi xứ người. Năm 1926, khi mới 12 tuổi, nhờ sự thông minh, nhanh nhẹn và lòng nhiệt thành, anh được Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên lựa chọn sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập. Tại đây, anh vinh dự được Nguyễn Ái Quốc (Bác Hồ) trực tiếp dìu dắt, bồi dưỡng lý luận cách mạng và rèn luyện bản lĩnh đấu tranh. Được đặt tên mới là Lý Tự Trọng để bảo mật, người thiếu niên ấy đã nhanh chóng thành thạo nhiều ngôn ngữ như tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Anh và sớm hình thành niềm tin sâu sắc vào con đường giải phóng dân tộc.
Năm 1929, giữa lúc phong trào cách mạng trong nước đang phát triển mạnh mẽ và các tổ chức cộng sản ra đời, Lý Tự Trọng được phân công trở về Sài Gòn - Chợ Lös n hoạt động. Anh nhận nhiệm vụ làm liên lạc, gài nối đường dây vận chuyển tài liệu, sách báo cách mạng từ nước ngoài về cho Xứ ủy Nam Kỳ, đồng thời tổ chức vận động thanh niên, công nhân tham gia vào các phong trào đấu tranh. Dù tuổi đời còn rất trẻ và phải đối mặt với mạng lưới mật thám Pháp vô cùng dày đặc, tinh vi, Lý Tự Trọng vẫn mưu trí, dũng cảm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, nhiều lần thoát khỏi sự bủa văng gắt gao của kẻ thù.
Cột mốc lịch sử diễn ra vào ngày 9 tháng 2 năm 1931, tại sân vận động Lá Sè (Sài Gòn). Trong buổi mít tinh đông đảo do Xứ ủy Nam Kỳ tổ chức nhân kỷ niệm một năm Cuộc khởi nghĩa Yên Bái, một cán bộ cách mạng đang đứng trước đám đông diễn thuyết kêu gọi quần众 đứng lên chống thực dân Pháp. Đúng lúc đó, tên mật thám Pháp sừng sỏ Le Grand xông vào bắt giữ người diễn thuyết. Trước tình thế nguy cấp uy hiếp trực tiếp đến tính mạng đồng chí và sự an toàn của tổ chức, Lý Tự Trọng khi đó mới 17 tuổi đã không chút chần chừ, rút súng ngắn bắn chết tên mật thám ngay tại chỗ, che chắn cho đồng đội giải thoát vào dòng người. Trong cuộc hỗn loạn sau đó, anh bị lực lượng cảnh sát Pháp bủa vây và bắt giữ.
Sống trong ngục tối Khám Lớn Sài Gòn – nơi được coi là "địa ngục trần gian" thời bấy giờ, Lý Tự Trọng đã trải qua những chuỗi ngày tra tấn dã man. Kẻ thù dùng đủ mọi hình phạt tàn khốc nhất như kẹp điện, đánh đập, bỏ đói nhằm bẻ gãy đòn xương sống tinh thần của anh, ép anh phải khai ra cơ quan chỉ đạo của Xứ ủy. Tuy nhiên, trước những trận đòn roi máu chảy thịt rơi, người thanh niên trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, tuyệt đối không khai báo dù chỉ một tên tuổi hay địa điểm. Thấy dùng bạo lực không hiệu quả, thực dân Pháp giở thủ đoạn dụ dỗ, hứa hẹn cho anh sang Pháp du học, tận hưởng cuộc sống giàu sang nếu chịu hợp tác, nhưng anh chỉ đáp lại bằng ánh mắt khinh bỉ.
Rạng sáng ngày 20 tháng 11 năm 1931, chính quyền thực dân Pháp lén lút đưa Lý Tự Trọng ra pháp trường Khám Lớn Sài Gòn để thi hành án tử hình nhằm tránh sự phản đối của dư luận. Đứng trước máy chém, khi luật sư và công sứ Pháp hỏi anh có hối hận hay muốn xin ân xá không, người thanh niên 17 tuổi vẫn dõng dạc khẳng định câu nói đã ghi sâu vào lịch sử cách mạng Việt Nam: "Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng thanh niên Việt Nam chỉ có một con đường duy nhất là làm cách mạng, không thể có con đường nào khác” Ngay trước khi lưỡi máy chém hạ xuống, anh vẫn cất cao tiếng hát vang bài Quốc tế ca. Sự hy sinh anh dũng và câu nói bất tử của Lý Tự Trọng đã trở thành ngọn đuốc soi đường, kim chỉ nam hành động cho muôn thế hệ thanh niên Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.



