Tấm gương anh hùng Lý Tự Trọng

Tấm gương anh hùng Lý Tự Trọng

Lý Tự Trọng - người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên được Bác Hồ kính yêu dìu dắt, giáo dục, rèn luyện. Đồng chí là tấm gương sáng tiêu biểu cho lòng yêu nước và lý tưởng cao đẹp của thanh niên Việt Nam trong mọi thời đại.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ngày 20/10/1914 tại Thái Lan. Anh là con trai cụ Lê Khoan (tức Lê Hữu Đạt), quê ở xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà và cụ Nguyễn Thị Sờm, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Trước cảnh áp bức bóc lột của bọn thực dân phong kiến, gia đình cụ Lê Khoan đã cùng một số bà con rời quê sang Bản Mạy, tỉnh Nakhonphanom (Thái Lan) sinh sống và hoạt động cách mạng.

Lúc còn nhỏ, được gia đình cho đi học tại ngôi trường trong trại Cày do cụ Đặng Thúc Hứa - một sỹ phu yêu nước tổ chức dạy văn hóa cho con em Việt kiều quanh vùng. Với tư chất thông minh, anh tiếp thu nhanh các môn học, đặc biệt là say mê các bài văn thơ yêu nước của cụ Phan Bội Châu. Sau đó, Lê Hữu Trọng cùng một số thiếu niên khác được gia đình và bà con Việt kiều đưa đến Phi Chít vào học tại “Hoa - Anh học hiệu”do Hoa kiều mở để dạy tiếng Anh và tiếng Trung Quốc. Qua việc học giỏi ngoại ngữ, Lê Hữu Trọng có điều kiện tiếp cận với các tân văn, tân thư, các khuynh hướng cứu nước mới trên thế giới, đặc biệt là khuynh hướng cứu nước của cụ Phan Bội Châu qua các áng văn thơ. Nhờ đó, anh hiểu hơn nỗi khổ và nỗi nhục của người dân nô lệ và càng nung nấu quyết tâm làm cách mạng.

Mùa hè năm 1926, thực hiện sự chỉ đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Hồ Tùng Mậu thay mặt Hội Việt Nam cách mạng thanh niên đến Thái Lan gặp cụ Đặng Thúc Hứa tại trại Cày truyền đạt yêu cầu của Nguyễn Ái Quốc về việc lựa chọn một số con em Việt kiều yêu nước đưa sang Quảng Châu đào tạo lâu dài nhằm chuẩn bị cho việc xây dựng tổ chức thanh niên cộng sản ở Việt Nam sau này. Lê Hữu Trọng là một trong 8 thiếu niên được đồng chí Hồ Tùng Mậu lựa chọn. Đến Quảng Châu, 8 thiếu niên được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (lúc này bí danh là Lý Thụy). Để đảm bảo bí mật, các thiếu niên đều mang họ Lý coi như người trong một gia tộc; Lê Hữu Trọng được đổi tên thành Lý Tự Trọng.

Lý Tự Trọng và các thành viên trong nhóm “Thiếu niên tiền phong Việt Nam”được Nguyễn Ái Quốc truyền đạt, bồi dưỡng về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc trong cuộc cách mạng của giai cấp vô sản theo chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Sau đó, Lý Tự Trọng được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giới thiệu vào học tại trường Trung học Tôn Trung Sơn ở Quảng Châu. Qua một thời gian ngắn, Lý Tự Trọng đã thông thạo tiếng Trung và được cử làm liên lạc cho Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Quảng Châu. Vốn thông minh hoạt bát, mưu trí, Lý Tự Trọng đã góp phần tích cực vào việc liên lạc giữa Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng thanh niên với đảng bạn và cán bộ cách mạng Việt Nam đang hoạt động tại Trung Quốc, đồng thời tổ chức việc chuyển thư từ, tài liệu của Đảng về nước.

Năm 1929, phong trào cách mạng ở trong nước phát triển mạnh mẽ với những chuyển biến sâu sắc. Các tổ chức cộng sản ở Việt Nam lần lượt ra đời. Mùa Thu năm 1929, Lý Tự Trọng được cử về nước hoạt động tại Sài Gòn - Chợ Lớn để đảm nhận nhiệm vụ liên lạc trong và ngoài nước cho Xứ ủy Nam Kỳ và Trung ương Đảng; đồng thời được giao nhiệm vụ đặc biệt, đó là vận động tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản trong nước. Về Sài Gòn - Chợ Lớn, Lý Tự Trọng lấy bí danh là “Trọng Con” và xin làm công nhân nhặt than tại Bến Nhà Rồng. Khi cơ quan Trung ương Đảng chuyển vào Sài Gòn, nhiệm vụ của Lý Tự Trọng vô cùng nặng nề: Anh vừa làm giao thông liên lạc giữa cơ sở đảng trên tàu quốc tế với Xứ ủy Nam Kỳ, vừa làm nhiệm vụ liên lạc giữa Xứ ủy Nam Kỳ với các cấp bộ Đảng ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Để chuẩn bị cho việc thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản, Trung ương Đảng giao nhiệm vụ cho Lý Tự Trọng nghiên cứu tình hình thanh niên ở Sài Gòn - Chợ Lớn. Mặc dù công việc hết sức nặng nề, nguy hiểm vì bọn mật thám suốt ngày lùng sục, vây bắt gắt gao, nhưng Lý Tự Trọng đã thông minh, sáng tạo, gan dạ vượt qua mọi sự truy lùng, vây bắt của kẻ thù và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Đầu năm 1931, nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định tổ chức một đợt tuyên truyền tố cáo các tội ác của thực dân Pháp và kêu gọi quần chúng đấu tranh. Ngày 8/2/1931, đồng chí Phan Bôi cùng các chiến sỹ cách mạng tổ chức mít tinh kêu gọi quần chúng vùng lên đánh đuổi thực dân Pháp và bè lũ tay sai. Giữa lúc ấy, tên thanh tra mật thám Pháp Lơgơrăng và bọn cảnh sát ập tới. Để giải cứu cho đồng chí Phan Bôi, Lý Tự Trọng không sợ sự nguy hiểm, không màng đến sự an nguy của bản thân, đã rút súng bắn chết tên thanh tra mật thám. Sau đó, anh nhanh trí hòa vào dòng người để trốn thoát nhưng bị bọn cảnh sát truy đuổi gắt gao, nên bị bắt và đưa về bốt Catina.

Trong nhà tù thực dân đế quốc, kẻ thù sử dụng mọi hình thức tra tấn dã man, tàn khốc nhưng anh vẫn không một lời khai báo. Giam cầm, tra tấn ở Khám lớn Sài Gòn một thời gian không thu được kết quả, bọn chúng đưa anh về xử án. Lo sợ trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương đã mở một phiên tòa đại hình để xử một chiến sĩ cộng sản ViệtNam mới 17 tuổi. Lý Tự Trọng bị kết án tử hình. Đứng trước cái chết, Lý Tự Trọng không hề run sợ, anh chủ động biến phiên tòa của bọn thực dân đế quốc thành diễn đàn để tố cáo, lên án ách thống trị tàn bạo của thực dân và kêu gọi nhân dân vùng lên đấu tranh giải phóng dân tộc

Theo dõi hành động anh hùng của Lý Tự Trọng, ngày 21/2/1931, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã gửi thư cho Bộ Phương đông Quốc tế Cộng sản báo tin này và đề nghị Bộ phương Đông yêu cầu Đảng Cộng sản Pháp tổ chức biểu tình đòi trả tự do cho Lý Tự Trọng. Song, bất chấp mọi sự phản đối của dư luận tiến bộ, bọn thực dân vẫn tìm mọi cách sát hại anh. Bọn thực dân Pháp ở Đông Dương tỏ ra vô cùng hoảng sợ, chúng quyết đưa nhanh bản án tử hình đối với Lý Tự Trọng ra thực hiện mặc dù anh chưa đủ tuổi thụ án theo quy định của luật pháp thực dân nhưng chúng không dám đưa ra xét xử công khai. Lợi dụng lúc nửa đêm về sáng ngày 21/11/1931, chúng hèn hạ dựng máy chém ở ngay Khám lớn Sài Gòn để giết anh trong im lặng. Nhưng tấm gương đấu tranh kiên cường anh dũng và những tiếng hô của anh: “Đả đảo thực dân Pháp”, “Đảng cộng sản Đông Dương muôn năm”, “Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm”đã cổ vũ mạnh mẽ, tạo một làn sóng căm phẫn phản đối tội ác của thực dân Pháp đối với tù nhân trong Khám lớn Sài Gòn. Sự hy sinh anh dũng của anh trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là lời hiệu triệu cho các thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc.

Lý Tự Trọng đã dâng trọn tuổi thanh xuân tươi đẹp cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc và để lại bản"Tuyên ngôn bất tử"về lý tưởng cách mạng và lẽ sống làm người tại tòa án đế quốc vào lúc 10h sáng ngày 17/4/1931: “Tôi hành động có suy nghĩ. Tôi hiểu việc tôi làm. Tôi làm vì mục đích cách mạng. Tôi chưa đến tuổi trưởng thành thật, nhưng tôi đã đủ trí khôn để hiểu con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng chứ không thể có con đường nào khác”. Chỉ bấy nhiêu thôi mà trường tồn với sông núi, bấy nhiêu thôi mà vọng mãi đến hôm nay và mãi đến muôn đời mai sau; bấy nhiêu thôi mà đã thúc giục, cổ vũ triệu triệu con người, nhất là thế hệ trẻ hết lớp này đến lớp khác đi theo con đường mà Anh đã lựa chọn, tự nguyện hiến dâng tuổi thanh xuân vì lý tưởng cách mạng của Đảng

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Lý Tự Trọng để lại cho lớp lớp các thế hệ thanh niên Việt Nam nhiều bài học quý báu: đó là bài học về lòng yêu nước nồng nàn, yêu đồng bào và tinh thần tự tôn dân tộc; đó là bài học về tấm gương ham học hỏi, ham hiểu biết để đóng góp được nhiều hơn cho sự nghiệp cách mạng của Đảng ta, nhân dân ta; đó là bài học về lòng can đảm,gan dạ, anh dũng và ý chí sắt đá của một chiến sỹ cộng sản chân chính; đó là bài học về tình đồng chí, đồng đội thủy chung son sắt; đó là bài học về sự giác ngộ chính trị và tấm lòng kiên trung theo Đảng, suốt đời phấn đấu vì độc lập dân tộc, hạnh phúc của nhân dân

Trong giai đoạn hiện nay, học tập tấm gương anh Lý Tự Trọng là học tập những phẩm chất cao quý: dũng cả, gan dạ, mưu trí và dám đương đầu với những thử thách. Do đó, dù ở thời kỳ hoàn cảnh nào, tuổi trẻ cũng cần lựa chọn và kiên định lý tưởng sống cao đẹp, quyết tâm thực hiện lý tưởng ấy bằng hành động cụ thể, bằng khát vọng và ý chí vươn lên, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách để học tập, rèn luyện và trưởng thành, có đầy đủ bản lĩnh để sẵn sàng cống hiến một cách xứng đáng nhất, dù đi bất cứ nơi đâu, trong bất cứ hoàn cảnh nào và làm bất cứ việc gì, có đóng góp xứng đáng vào tiến trình phát triển của đất nước trong thời kỳ mới. Những câu chuyện về anh hùng Lý Tự Trọng luôn là động lực mạnh mẽ thúc đẩy ý chí rèn luyện của thanh niên Việt Nam.

Kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, noi gương Anh hùng liệt sỹ Lý Tự Trọng, trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, Tuổi trẻ Việt Nam nói chung và Tuổi trẻ Cao Bằng nói riêng luôn trau dồi đạo đức cách mạng, tích cực học tập, nghiên cứu, lao động, sáng tạo, đấu tranh chống tiêu cực, tệ nạn xã hội, xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước.