Tấm gương anh hùng Nguyễn Viết Xuân
“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” – Tấm gương anh hùng Nguyễn Viết Xuân
Lịch sử dân tộc Việt Nam là một bản anh ung ca bất tận, được viết nên bằng máu, nước mắt và ý chí quật cường của biết bao thế hệ cha anh trong những năm tháng “hoa lửa”. Đó là những năm tháng mà mỗi tấc đất đều thấm đẫm hy sinh, mỗi con người đều mang trong tim một lý tưởng cao đẹp: giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về ung ung cảm, tinh thần bất khuất và sự hy sinh cao cả vẫn còn sống mãi, trở thành nguồn động lực to lớn cho thế hệ trẻ hôm nay. Trong số những con người đã làm nên lịch sử ấy, anh ung Nguyễn Viết Xuân là một tấm gương tiêu biểu. Câu nói bất hủ của anh – “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” – không chỉ là mệnh lệnh trong chiến đấu, mà còn là biểu tượng cho khí phách kiên cường của con người Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến gian khổ.
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân sinh ngày 20 tháng 1 năm 1933, người làng Ngũ Kiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, năm lên 7 tuổi ông đã phải đi giúp việc trong thời gian dài suốt 10 năm. Khi vừa tròn 18 tuổi ông đã đi từ vùng tạm chiếm ra vùng tự do, rồi xin đi bộ đội. Ông nhập ngũ tháng 11/1952, lúc đầu ông làm chiến sỹ trinh sát, rồi tiểu đội trưởng trinh sát, trung đội trưởng pháo cao xạ, sau làm chính trị viên đại đội. Bất kỳ ở cương vị nào Ông cũng luôn nêu cao tinh thần quyết tâm chống giặc xâm lược, bảo vệ Tổ quốc, xung phong đi đầu, cùng đồng đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã cùng với đồng đội dũng cảm chiến đấu, không ngại hi sinh gian khổ góp phần vào thắng lợi chung của chiến dịch. Năm 1964, đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân với vai trò là một bí thư chi bộ, một chính trị viên đại đội pháo cao xạ đã nêu tấm gương sáng ngời về tinh thần kiên quyết tiến công địch. Và câu chuyện về ông, về biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng đã diễn ra trong trận đánh địch ngày 18/11/1964. Trong trận chiến đấu này, Mĩ huy động nhiều tốp máy bay đánh phá ác liệt vùng Chalo thuộc miền Tây tỉnh Quảng Bình. Ngay đợt đầu, 3 chiếc máy bay F.100 bất ngờ lao vào trận địa của đại đội Nguyễn Viết Xuân. Loạt đạn đầu tiên của khẩu đội 3 đã đón đánh chiếc đi đầu, bọn địch đổi hướng tấn công và tập trung oanh tạc vào khẩu đội 3, cả trận địa nổ súng giòn giã. Một chiếc máy bay trong tốp đã bốc cháy giữ dội, nhưng chiếc khác đã phóng một loạt tên lửa về phía khẩu đội 3. Bất chấp nguy hiểm Nguyễn Viết Xuân đã lao ra khỏi công sự, đứng bên khẩu đội 3 đĩnh đạc tỏ rõ khí phách và hô lớn: “Nhằm thẳng quân thù, bắn”.
Giữa làn bom đạn địch, tiếng hô dõng dạc của ông vang lên trên trận địa đã trở thành khẩu hiệu khích lệ tinh thần chiến đấu của toàn đơn vị và trên khắp các chiến trường đánh Mĩ. Trận chiến vừa tạm dứt ông đi khắp các khẩu đội để nắm bắt tình hình động viên chiến sĩ, tuy nhiên máy bay địch lại bất ngờ nhả liên tiếp các loạt bom xuống trận địa, ông bị thương nặng, gãy nát đùi bên phải, nhưng Nguyễn Viết Xuân đã yêu cầu y tá cắt nốt phần thịt dính vào chân cho đỡ vướng. Ông nói “Tôi không việc gì” và căn dặn y tá không được cho mọi người biết. Ông vẫn tỉnh táo theo dõi cuộc chiến, biểu dương kịp thời các chiến sĩ lập công. Sau trận chiến ác liệt, ông cảm thấy mình không qua khỏi nên đã chỉ định người thay thế mình chỉ huy trận địa, phân công chăm sóc các đồng đội bị thương, bàn giao công việc tỉ mỉ rõ ràng, dặn dò kỹ càng về việc chấp hành Nghị quyết của Chi bộ và nêu một số đề nghị về công tác phát triển Đảng, Đoàn và khen thưởng trong đơn vị.
Nguyễn Viết Xuân hi sinh năm 1964. Khi hi sinh ông là thiếu úy, chính trị viên đại đội 3, tiểu đoàn 14, pháo cao xạ, sư đoàn 325, quân khu IV, đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam. Nguyễn Viết Xuân được phong tặng Huy chương Kháng chiến hạng nhì, sáu bằng khen và giấy khen. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhiều đường phố tại các đô thị Việt Nam được đặt tên ông như đường Nguyễn Viết Xuân ở trung tâm Đồng Hới, Quảng Bình; phố Nguyễn Viết Xuân tại Hạ Long, Quảng Ninh (từ đường Trần Phú đến cống Giáp Khẩu); phố Nguyễn Viết Xuân tại quận Thanh Xuân, Hà Nội (từ phố Lê Trọng Tấn đến phố Nguyễn Ngọc Nại); phố Nguyễn Viết Xuân tại thành phố Bắc Ninh, Bắc Ninh (từ đường Nguyễn Văn Trỗi đến đường Huyền Quang); phố Nguyễn Viết Xuân tại Đà Nẵng (từ Tống Duy Tân đến Tân Trào), ngoài ra còn các con đường ở thành phố Nam Định, Nam Định, thành phố Phủ Lý, Hà Nam; thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên – Huế; Kon Tum, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hậu Giang,... Tại chính quê hương Vĩnh Phúc, đường Nguyễn Viết Xuân là một trong những đường dài ở Vĩnh Yên, và tên ông cũng được đặt cho rất nhiều trường học trong tỉnh.
Ông được ca ngợi trong thơ của Xuân Sách, sau đó nhạc sĩ Huy Du phổ thơ này thành bài hát "Cùng anh tiến quân trên đường dài"
Có những sự hy sinh lặng thầm đã hóa thành nền tảng cho hòa bình hôm nay. Sự ra đi của anh hùng Nguyễn Viết Xuân không chỉ là mất mát mà còn là biểu tượng cao đẹp của lòng yêu nước và ý chí kiên cường. Câu nói “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!” vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở thế hệ sau phải sống xứng đáng hơn. Trong cuộc sống hôm nay, khi không còn chiến tranh, mỗi chúng ta càng cần trân trọng những gì đang có, nỗ lực học tập, rèn luyện và cống hiến. Bởi chỉ khi biết tiếp nối và phát huy những giá trị ấy, chúng ta mới không phụ sự hy sinh lớn lao của cha anh đi trước.
