Tấm gương của lòng trung thành

Giữa những năm tháng chiến tranh, một căn nhà bình thường có thể mang trong mình những câu chuyện mà người ngoài khó biết. Đó vừa là nơi một người mẹ chăm sóc các con, vừa có thể trở thành chỗ trú chân của cán bộ, nơi cất giữ lương thực hay điểm nối giữa những cơ sở hoạt động bí mật. Gia đình mẹ Trương Thị Tư từng tồn tại trong hoàn cảnh như thế. Mẹ đã biến những công việc quen thuộc của đời sống thành những đóng góp thiết thực cho cách mạng.

Mẹ có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện rồi thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Khi chồng đi làm nhiệm vụ, mẹ phải một mình quán xuyến gia đình. Mẹ làm ruộng, nuôi con và đồng thời tham gia phong trào ở địa phương. Để tạo điều kiện cho cán bộ hoạt động, mẹ đào công sự quanh nhà để nuôi chứa, che giấu khi cần thiết.

Sự lựa chọn ấy khiến gia đình luôn đứng trước nguy cơ bị địch phát hiện. Chúng từng treo thưởng lớn để truy bắt chồng mẹ vì biết ông hoạt động cách mạng. Tuy nhiên, trước những hiểm nguy ấy, mẹ không từ bỏ nhiệm vụ. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ cho các con tham gia kháng chiến. Đó là quyết định không dễ dàng bởi người mẹ nào cũng mong con được sống bình yên. Nhưng mẹ hiểu rằng cuộc chiến không phải chuyện của riêng một người, mà là trách nhiệm của cả cộng đồng.

Theo sự phân công của chi bộ, mẹ phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản đóng góp từ nhân dân. Mẹ còn tìm nguồn thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo thông qua các cơ sở mật. Mỗi lần đi lại hay giao nhận đều cần tính toán kỹ lưỡng. Chỉ một hành động bất thường cũng có thể khiến cả mạng lưới bị ảnh hưởng.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ xay gạo từ khi mới 14 tuổi. Qua lời kể của bà, mẹ là người luôn coi trọng sự bình tĩnh. Mẹ dặn khi làm nhiệm vụ phải biết ngụy trang, không được để lộ vẻ lo sợ. Khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Khi địch chú ý vì số gạo nhiều, mẹ chỉ giải thích rằng gia đình có đông con nên cần lượng gạo lớn. Cách ứng xử tự nhiên giúp mẹ tránh được sự nghi ngờ.

Phú Hựu khi ấy là địa bàn phức tạp với nhiều đồn bốt và sự bố trí xen kẽ giữa hai bên. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư cho rằng trong điều kiện ấy, nhân dân là một chỗ dựa quan trọng đối với cán bộ, chiến sĩ. Những người như mẹ Tư đã cung cấp lương thực, thuốc men và nơi ẩn náu, góp phần giúp cơ sở cách mạng duy trì hoạt động.

Mẹ còn tham gia phong trào đấu tranh chính trị của phụ nữ. Bà cùng chị em chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia các cuộc đấu tranh tại địa phương. Một lần, mẹ bị bắt cùng các chị em sau cuộc đấu tranh tại Vĩnh Long rồi bị áp giải qua Cần Thơ. Địch dùng nhiều cách để khai thác thông tin, từ lời dụ dỗ đến những trận đánh đập, uy hiếp. Nhưng mẹ nhất quyết giữ im lặng.

Chúng vẽ cờ ba sọc lên những chiếc nón lá rồi thả các bà về. Mẹ và chị em không chấp nhận, đồng loạt ném bỏ nón. Khi địch chuyển sang vẽ trên áo, họ tiếp tục vứt bỏ những chiếc áo ấy. Sự việc cho thấy thái độ kiên quyết của những người phụ nữ trước sức ép của kẻ thù.

Gia đình mẹ hiện còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Đó là những chứng tích của một thời đã qua. Mẹ Trương Thị Tư không để lại câu chuyện bằng những trận đánh lớn, mà bằng sự hy sinh trong từng công việc thường ngày. Chính những đóng góp âm thầm ấy đã tạo nên một hậu phương bền bỉ, góp sức cùng cả dân tộc đi qua chiến tranh.