Tấm Lòng Người Mẹ Tây Nam Bộ Và Tuyên Ngôn "Còn Cái Lai Quần Cũng Đánh"

​Sinh ra trong một gia đình tá điền nghèo khổ, chị Út Tịch từ nhỏ đã phải đi làm tày lay, ở đợ cho nhà địa chủ, chịu đủ cảnh áp bức, bất công. Chính hoàn cảnh gian lao ấy đã hun đúc nên ở chị một bản tính kiên cường, dũng cảm và tinh thần phản kháng mãnh liệt. Khi ngọn lửa kháng chiến bùng cháy khắp dải đất Nam Bộ, chị Út Tịch sớm giác ngộ cách mạng, tích cực tham gia lực lượng du kích địa phương tại xã Tam Ngãi.

​Chuyện chiến đấu của chị Út Tịch đặc biệt ở chỗ: Chị vừa là một nữ du kích mưu trí, dũng mãnh trên chiến trường, vừa là một người mẹ đông con. Tay bế con nhỏ, tay cầm súng, chị đã trực tiếp tham gia và chỉ huy hàng chục trận đánh lớn nhỏ, từ chống càn, phục kích cho đến cải trang đánh đồn địch.

​Có những lần chuẩn bị bước vào trận đánh gian khổ, thấy chị nách mang con thơ, đồng đội và cán bộ lo lắng khuyên chị nên rút về tuyến sau để chăm sóc gia đình. Đáp lại sự lo lắng ấy, chị Út Tịch đã thẳng thắn đưa ra câu nói đi vào lịch sử kháng chiến của dân tộc: "Giặc đến nhà thì đánh. Còn cái lai quần cũng đánh!". Lời khẳng định đanh thép, bình dị mà chứa đựng ý chí sắt đá ấy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần quyết tâm chống ngoại xâm của nhân dân miền Nam.

​Trong một trận chống càn khốc liệt tại Trà Vinh, khi lực lượng đối phương có xe bọc thép và máy bay yểm trợ tràn vào làng, chị Út Tịch đã khéo léo chỉ huy đội du kích lợi dụng địa hình sông rạch, gài mìn và bắn tỉa tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Bản thân chị trực tiếp dùng súng carbine tiêu diệt tên sĩ quan chỉ huy, bẻ gãy đợt càn quét, bảo vệ an toàn cho cán bộ và nhân dân.

​Chị Út Tịch đã anh dũng hy sinh vào năm 1968 trong một trận trận oanh tạc bằng máy bay B-52 của địch tại vùng căn cứ Tân Châu (An Giang), khi tuổi đời còn rất trẻ và đang mang trong mình người con thứ 9. Với những chiến công xuất sắc và tinh thần bất khuất, chị đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Hình ảnh người mẹ anh hùng Út Tịch cùng tác phẩm văn học "Người mẹ cầm súng" của nhà văn Nguyễn Thi đã trở thành nguồn cảm hứng thiêng liêng cho nhiều thế hệ người Việt Nam.