TÂM SỰ NGƯỜI LÍNH MỸ

TÂM SỰ NGƯỜI LÍNH MỸ

Những người lính Mỹ trở về từ chiến trường Việt Nam không chỉ mang theo thương tích trên thân thể mà còn gánh trên vai một cảm giác bị ruồng bỏ trên chính quê hương mình. Không có lễ đón, không có lời cảm ơn, thay vào đó là ánh nhìn nghi ngại từ xã hội đang dấy lên làn sóng phản chiến. Nhiều cựu binh lặng lẽ quay về trong nghèo khó, sống cùng nỗi đau âm ỉ giữa bệnh tật, thất nghiệp và những rối loạn tâm thần kéo dài. Những lời hứa từ Chính phủ về chế độ phúc lợi và chăm sóc y tế ngày càng trở nên xa vời. Họ từng là chiến binh nhưng khi cuộc chiến kết thúc, họ chỉ còn lại là những cái bóng bị lãng quên.

Tạp chí Life trong số ra ngày 22/5/1970 đã công bố một phóng sự ảnh gây chấn động, phản ánh sự thật tàn nhẫn tại các bệnh viện dành cho cựu binh Mỹ. Các bác sĩ mô tả nơi đây như thời trung cổ, tồi tàn và bẩn thỉu. Dù có tới 166 cơ sở trên khắp nước Mỹ nhưng hệ thống bệnh viện cựu chiến binh lại hoạt động trong tình trạng thiếu hụt trầm trọng cả về nhân lực lẫn cơ sở vật chất. Một y tá phải chăm sóc hàng chục bệnh nhân, thiết bị y tế hiện đại nằm phủ bụi do thiếu nhân viên được đào tạo. Những người từng sống sót từ chiến trường giờ lại bị đẩy vào một trận chiến khác, âm thầm và kiệt quệ, nơi họ phải giành giật từng hơi thở giữa sự thờ ơ.

Trường hợp của Marke Dumpert là một minh chứng đau lòng. Anh bị thương nặng trong một cuộc tuần tra ở Khe Sanh. Gãy cổ và mất khả năng vận động từ cổ trở xuống. Sau bốn ngày, cổ anh được phẫu thuật cố định. Nhưng đến tháng 9/1968, khi được chuyển về bệnh viện cựu chiến binh Bronx, Marke như rơi xuống vực thẳm. Anh gọi đây là "chiến trường thứ hai", nơi không có tiếng súng nhưng cũng chẳng có lòng người.

Marke nằm bất động hàng giờ mà không ai giúp xoay người. Túi nước tiểu đầy tràn ra sàn, khô lại và bốc mùi. Có lần, chuột bò lên tay anh khi đang ngủ. Marke cố gắng giật vai để xua đi nhưng người điều dưỡng chỉ lạnh nhạt nói anh say. Những trải nghiệm ấy khiến Marke hoài nghi tất cả. Anh nói nếu được chọn lại, anh sẽ không nhập ngũ. Không phải vì sợ cái chết mà vì anh không thể ngờ rằng sự hy sinh lại bị đáp lại bằng sự vô cảm đến vậy.

Sau đây là nguyên văn bản dịch lời chia sẻ của Marke Dumpert trên tạp chí Life số ra ngày 22/5/1970: