Tấm thân thép chèn pháo giữa núi rừng Điện Biên

Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954) là một trong những anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu nhất trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nổi tiếng với hành động dũng cảm dùng thân mình lấy đà chèn pháo để bảo vệ vũ khí cho quân đội.

Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo tại huyện Triệu Sơn (Thanh Hóa), Tô Vĩnh Diện sớm giàu lòng yêu nước và nhập ngũ khi mới 25 tuổi. Từ một chiến sĩ bộ binh trưởng thành trong khói lửa, ông nhanh chóng tỏ ra điềm tĩnh, trách nhiệm và được tin tưởng giao giữ chức Khẩu đội trưởng thuộc Trung đoàn Pháo cao xạ 367 – đơn vị pháo cao xạ đầu tiên của quân đội ta.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy, thử thách gian khổ nhất không chỉ là giáp lá phong với địch mà còn là hành trình đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua các con đèo hiểm trở hoàn toàn bằng sức người. Đêm 1/2/1954, trên đường kéo pháo ra chuẩn bị cho phương án tác chiến mới, khẩu pháo cao xạ 37mm do đơn vị ông phụ trách bất ngờ đứt dây tời khi đang xuống dốc nguy hiểm. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, khi khẩu pháo lao nhanh xuống vực thẳm đe dọa sinh mạng đồng đội và khí tài quý giá của chiến dịch, Tô Vĩnh Diện đã không một chút đắn đo, lao mình vào bánh pháo, lấy chính thân thể mình làm vật cản hãm đà rơi.

Hành động xả thân phi thường ấy đã giữ lại nguyên vẹn khẩu pháo, nhưng ông thì bị thương quá nặng. Câu nói trăn trối cuối cùng trước khi trút hơi thở cuối cùng của ông – "Pháo có việc gì không?" – đã trở thành biểu tượng bất tử cho tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm chí công vô tư. Sự hy sinh của Anh hùng Tô Vĩnh Diện không chỉ cứu nguy cho một tài sản quân sự quý giá, mà còn tiếp thêm ngọn lửa ý chí sục sôi cho hàng vạn chiến sĩ tiến lên đập tan tập đoàn căn cứ điểm Điện Biên Phủ, viết nên trang sử vàng chói lọi cho dân tộc.

Ngày 1 tháng 2 năm 1954, trên đường kéo pháo ra chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, người chiến sĩ ấy đã ngã xuống ở tuổi 30.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện đã trở thành biểu tượng bất tử về lòng quả cảm và tinh thần trách nhiệm của người lính Pháo binh Việt Nam: khi khẩu pháo cao xạ 37mm đứt dây tời và lao dốc nguy hiểm, ông đã không ngần ngại lao mình vào dưới bánh pháo, lấy thân mình làm vật cản để giữ lấy khẩu pháo cho đồng đội.

Sau khi hy sinh, Tô Vĩnh Diện được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Ngày 7 tháng 5 năm 1955, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Hành động "lấy thân mình chèn pháo" không chỉ bảo vệ tài sản vô giá của quân đội trong thời điểm quyết định, mà còn trở thành ngọn lửa thúc đẩy tinh thần "quyết chiến, quyết thắng" cho toàn chiến dịch Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Hơn bảy mươi năm trôi qua, tên tuổi Tô Vĩnh Diện vẫn sống mãi trong lòng dân tộc. Tấm gương của ông tiếp tục đi vào lịch sử, truyền thuyết và được trân trọng đặt tên cho nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước.