TẤM VÁCH HAI NGĂN - Viết về Mẹ VNAH Trần Thị Tảo

Thật vinh dự khi tôi được Ban Tuyên giáo Huyện uỷ Chợ Lách mời là cộng tác viên viết kỷ yếu về mẹ Việt Nam anh hùng (đợt Chủ tịch nước ký truy tặng, phong tặng tháng 12 năm 2014) viết về mẹ Trần Thị Tảo, người cùng xóm! Trong những người con của Mẹ có anh từng là bạn cùng học, từng thả diều chung, từng thầy dạo, bán bi và với anh Út Một, anh Chín Thiệt tham gia trong chiến dịch xuân Mậu Thân 1968 tại Hoà Nghĩa quê hương.

Mẹ Trần Thị Tảo sinh năm 1910 tại ấp An Thạnh, xã Long Thới. Năm 1931, Mẹ kết hôn với ba Nguyễn Văn Cử sinh năm 1907 ấp Hoà Thạnh, xã Hoà Nghĩa đã gắn bó suốt cuộc đời của Mẹ.

Tộc họ “Nguyễn” ấp Hoà Thạnh có bề dày truyền thống cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp em của ba Cử có người trở thành liệt sĩ (liệt sĩ Nguyễn Văn Nha). Vì thế, sau Hiệp định Giơnevơ 1954, gia đình của Ba, Mẹ được Huyện uỷ Chợ Lách chọn làm “Căn cứ trong lòng dân” để chỉ đạo phong trào đấu tranh chính trị đòi địch nghiêm túc thực hiện các điều khoản Hiệp định đã ký kết.

Từ đầu năm 1958 đến đầu năm 1960, đồng chí Tám Truyền (Bí thư Huyện uỷ), Chín Khởi, Mười Giang, thầy giáo Son (Huyện uỷ viên), cô Mười Viên Sương (Chánh Văn phòng Huyện uỷ – sau này nguyên Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bến Tre) và nhiều cán bộ đầu tàu các xã đến một thời gian khá dài nhưng Ba, Mẹ vẫn giữ kín.

Ba, Mẹ đông con, thiếu đất phải thuê đất địa chủ canh tác. Ba, Mẹ vừa lo cho gia đình, vừa lo cho Văn Phòng Huyện uỷ Chợ Lách trong một thời gian dài.

Anh Nguyễn Văn Yểm, sinh năm 1932, thoát ly tham gia đội du kích Hoà Nghĩa (bí danh Lê Nghĩa). Đầu năm 1965, anh cùng đội du kích xã nhiều lần đột nhập về Hoà Nghĩa phá ấp chiến lược, trừ gian, khử ác… gieo kinh hoàng cho địch.

Trung tuần tháng 10 năm 1967 nghiệt ngã, trong khi đứng chân ở căn cứ lõm xã Tân Thiềng, bọn lính biệt kích Chợ Lách đánh điểm, đồng chí Ba Hương (bí danh Chí Thành, đảng viên chi bộ xã Tân Thiềng hy sinh) Lê Nghĩa gãy tay trái. Sau khi ổn định anh tiếp tục gắn kết với chi bộ xã Hoà Nghĩa cùng với tập thể vượt qua khó khăn gian khổ trong thời kỳ Việt Nam hoá chiến tranh và với lòng trung thành vô hạn anh cùng chi bộ hoàn thành sứ mệnh giải phóng quê hương 30/4/1975. Ngày 3 tháng 5 năm 1998 anh qua đời!

Chị Nguyễn Thị Dượm sinh năm 1937, đã cùng Ba, Mẹ góp sức nuôi cán bộ. Đến tuổi lập thân cuối năm 1958, chị kết hôn về làm dâu xã Sơn Định. Chồng chị Nguyễn Văn Bé, sau Đồng Khởi tham gia chủ lực cơ động Vĩnh Long. Năm 1963, với chức vụ Trung đội phó, anh đã anh dũng hy sinh trong trận chống càn ở Tam Bình – Vĩnh Long.

Nguyễn Văn Thiệt, bí danh Hữu Chiến sinh năm 1944, thoát ly tham gia Tổng tiến công Xuân Mậu Thân 1968… địch sau khi hoàn hồn điên cuồng phản kích hòng tái chiếm những địa bàn đã mất, trong đội hình du kích xã Hoà Nghĩa phối thuộc cùng Đại đội địa phương quân huyện, anh Hữu Chiến góp phần ngăn chặn các cuộc hành quân giải toả lấn chiếm của địch, điển hình trận “Vận động chiến” ngày 26 tháng 9 năm 1968 ta tiêu diệt Đại đội Hoà Hảo giết chết tên Trung uý Hải ác ôn tại ấp Hoà Thạnh, Hoà Nghĩa quê hương anh.

Cuối năm 1968, anh về địa phương quân huyện kiên trì, dũng cảm chống bọn càn quét lấn chiếm lần lượt được đề bạt cán bộ Tiểu đội trưởng, Trung đội trưởng, Đại đội phó Đại đội địa phương quân huyện. Những ngày địa phương quân huyện đứng chân địa bàn ấp Thạnh Trung xây xã chiến đấu chống lính biệt kích Cái Mơn, chống địch càn quét vi phạm Hiệp định Paris. Không may, đêm mùng 10 tháng 2 âm lịch năm 1973, trong lúc đi kiểm tra các vị trí sẵn sàng chiến đấu, một chiến sĩ của anh bắn lầm – anh hy sinh.

Anh Nguyễn Văn Thà (bí danh Hữu Tâm) sinh năm 1946, từ năm 1965 đến tháng 12 năm 1966 là du kích mật của đội du kích xã Hoà Nghĩa, với lòng gan dạ mưu trí anh cùng Lê Phương (cán bộ an ninh xã) đột kích giữa ban ngày diệt tên Liên Toán Trưởng phòng vệ dân sự ác ôn, bao vây trận ấp đồn Hoà Thạnh. Từ năm 1967, anh thoát ly vào địa phương quân huyện, trong chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968 anh đã góp công để Chợ Lách được Trung ương Cục – Bộ Chỉ huy Miền tặng danh hiệu “Tấn công ba mặt diệt giặc mở vùng”.

Sau đợt I năm 1968, do nhu cầu cán bộ cho Tiểu đoàn 5 cơ động tỉnh, anh được điều động về làm Tiểu đội trưởng trinh sát chiến đấu Tiểu đoàn 5. Trong trận chiến đấu ta bị địch bao vây ở Sơn Phú (Giồng Trôm) có công anh cùng đơn vị giữ vững đội hình trong mưa bom bão đạn của địch. Cuối cùng quân ta thoát khỏi vòng vây tử thần kỳ diệu.

Tháng 12 năm 1968, toán biệt kích do tên Tống Phơi chỉ huy, lợi dụng sơ hở của ta, địch đánh vào bộ phận cối 82 ly của Tiểu đoàn 5 đóng ở xóm Giồng Đông xã Long Mỹ (Giồng Trôm). Trên đường di chuyển tăng viện cho bạn anh bị trọng thương. Hơn 3 tháng trị thương anh được má Hai dưỡng nuôi anh đến ngày hòa bình (là thương binh 2/4). Anh qua đời vì vết thương tái phát tại Thành An – Mỏ Cày Bắc.

Sinh năm 1949, anh Nguyễn Văn Một vào địa phương quân huyện tham gia những ngày đầu Tổng tiến công xuân Mậu Thân – từ Long Thới, Hòa Nghĩa, Vĩnh Bình, Đông Phú đều có bước chân anh. Thời còn trẻ, anh nổi tiếng gan lì, mưu mẹo trong các trò chơi trẻ thơ, khi vào bộ đội những khả năng đó phát huy vượt bậc trong chiến đấu như trận chống càn ở ngã tư Sơn Định, trận phòng ngự chống càn ở Phú Phụng, trận diệt Đại đội Hòa Hảo ở Hòa Thành, không may cho anh trong trận tập kích bọn bảo an Cái Mơn ở đục Bà Hem xã Tân Thiềng anh hy sinh vào đêm tối trời tháng 12 năm 1968.

Giữa tháng 5 năm 1975, sau khi ổn định, tôi được về phép thăm viếng quê hương. Tiệc đoàn viên tại gia đình tôi có anh Mười Thà, anh Hữu Tâm thân mến của tôi từ Thành An về trước mấy hôm. Quay ly rượu ấm tình, chúng tôi chia sẻ nhiều điều… anh kể lại – từ đó tôi mới biết.

“… Ê, em Tường Cửu còn nhớ không?” Hồi ấy chú mầy cùng với anh Một bắn cu ly, viên đạn chạy thẳng vào buồng, em định chạy vào thì anh Mười đã ngăn em vì sao? Vì hôm ấy có mấy chú Huyện ủy ở trong vách hai ngăn.

Kỷ niệm tôi và hai anh (01 liệt sĩ, 01 thương binh 2/4) là như thế. Mẹ Tảo mất ngày 28 tháng 2 âm lịch năm 1996, Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” vào ngày 26 tháng 12 năm 2014; Ba Cửu mất ngày 14 tháng 12 âm lịch năm 1988, anh Mười Thà, anh Hữu Tâm của tôi theo Ba, Mẹ về cõi vĩnh hằng ngày 13 tháng 5 năm 2005 tại xã Thành An, Mỏ Cày Bắc.

Trang viết này thay lời tri ân mẹ Việt Nam anh hùng Trần Thị Tảo và thời tuổi trẻ không thể nào quên giữa tôi và hai anh là con của Mẹ.