Tàn quân toán loạn ở Tây Ninh

Hồi ức một trận truy quét

Hướng Tây Ninh – Tây Bắc Campuchia (đầu năm 1979)

Sau khi Phnom Penh được giải phóng,
đơn vị tôi nhận lệnh cơ động lên hướng Tây Bắc,
áp sát dải rừng giáp biên giới Thái Lan.

Nghe nói gọn:

“Tàn quân Pol Pot còn lẩn sâu.
Dân chưa yên. Phải làm cho khu này yên.”

Chúng tôi hiểu:
đây sẽ không phải một trận đánh lớn,
nhưng sẽ rất dai.

Vào rừng từ phía Tây Ninh

Chúng tôi xuất phát từ khu vực giáp Tây Ninh,
qua những cánh rừng thưa rồi rừng rậm.

Đất đỏ bám giày.
Cây le, cây dầu ken dày.
Ban ngày nắng như đổ lửa,
đêm xuống lạnh và ẩm.

Không ai nói nhiều.
Ai cũng biết tàn quân Pol Pot rất quen rừng
và không bao giờ đánh trực diện.

Dấu hiệu đầu tiên

Đến gần một con suối nhỏ,
trinh sát báo có dấu hiệu lạ.

Một bếp nấu vừa tắt.
Tro còn ấm.
Vỏ lon gỉ, vài hạt thóc rơi vãi.

Khoảng cách giữa chúng tôi và địch
chỉ tính bằng giờ, không phải bằng ngày.

Cả đội hình tản ra, tiến chậm.

Rừng im đến mức nghe rõ tiếng thở của nhau.

Trận chạm súng bất ngờ

Khoảng xế chiều,
khi đội hình vừa vượt qua một gò đất thấp,
tiếng súng nổ chát chúa từ bên sườn rừng.

Không kéo dài.
Không dữ dội.

Chỉ vài loạt đạn,
một quả lựu đạn ném vội,
rồi im bặt.

Tàn quân Pol Pot đánh để thoát,
không đánh để giữ.

Chúng tôi giữ đội hình,
không đuổi sâu.

Trong trận chạm ấy,
một đồng đội tôi bị thương ở vai.

Anh cắn răng, không kêu.
Chỉ nói:

“Còn đi được. Đừng dừng lại.”

Đêm phục kích ngược

Đêm đó, chúng tôi không quay về.
Đóng chốt ngay trong rừng.

Không lửa.
Không tiếng nói to.

Ai cũng căng tai nghe ngóng.

Khoảng gần sáng,
có tiếng động nhẹ phía bìa rừng.

Không thành trận đánh.
Chỉ là bóng người lướt qua rồi mất.

Tàn quân Pol Pot lúc ấy
giống như những cái bóng,
luôn ở gần,
nhưng không bao giờ để bị giữ lại.

Gặp dân sau trận

Sáng hôm sau,
chúng tôi tiếp cận một phum nhỏ.

Dân vẫn trốn trong rừng.
Phải gọi rất lâu họ mới ra.

Họ gầy, xanh xao.
Ánh mắt không còn sợ hãi dữ dội,
nhưng vẫn chưa dám tin.

Một người đàn ông hỏi:

“Bọn chúng có còn quay lại không?”

Chúng tôi không hứa điều gì lớn.
Chỉ nói:

“Chúng tôi sẽ còn ở đây.”

Và quả thật,
đơn vị tôi ở lại khu ấy nhiều tuần.

Điều còn lại sau trận truy quét

Không có chiến lợi phẩm.
Không có cờ cắm.

Chỉ có:

• một khu rừng bớt tiếng súng

Đồng đội bị thương được cáng về sau đó vài ngày.
Anh sống.
Chúng tôi mừng hơn bất kỳ báo công nào.

Lời người lính

Trận truy quét ở Tây Ninh – Tây Bắc Campuchia ấy
không được ghi trong những trang sử lớn.

Nhưng với chúng tôi,
đó là một viên gạch nhỏ
giữ cho vùng đất vừa được giải phóng
không sụp trở lại.

Nhiều năm sau, nhớ lại,
tôi không nhớ tiếng súng.

Tôi nhớ rừng chiều yên hơn trước,
và câu nói của người dân:

“Hôm nay chúng tôi ngủ trong nhà.”

Vậy là đủ.