TÂN TRÀO – KHI MỘT VÙNG QUÊ TRỞ THÀNH THỦ ĐÔ CỦA CÁCH MẠNG

Giữa những cánh rừng xanh của Tuyên Quang có một vùng quê tưởng như rất bình thường, với những bản làng nằm nép bên chân núi, những con suối nhỏ chảy qua đồng ruộng và những con đường đất quanh co giữa rừng. Thế nhưng vào những ngày tháng Tám năm 1945, nơi đây lại trở thành một trong những địa điểm quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam. Đó là Tân Trào.

Trước năm 1945, Tân Trào là một vùng quê còn khá hẻo lánh. Người dân chủ yếu làm nương rẫy, trồng lúa và sống dựa vào núi rừng. Chính địa hình hiểm trở và sự che chở của nhân dân đã khiến nơi đây trở thành một căn cứ quan trọng của cách mạng.

Những năm ấy, giữa núi rừng Tân Trào xuất hiện ngày càng nhiều cán bộ cách mạng. Họ sống cùng nhân dân, ăn những bữa cơm giản dị và hoạt động bí mật trong các bản làng. Người dân địa phương hiểu rằng những người đang sống và làm việc trong rừng không phải người xa lạ. Họ là những người đang chuẩn bị cho một cuộc thay đổi lớn của đất nước.

Tháng 5 năm 1945, Nguyễn Ái Quốc từ Pác Bó về Tân Trào. Người ở và làm việc tại một lán nhỏ giữa rừng, sau này được gọi là lán Nà Nưa.

Lán Nà Nưa rất đơn sơ.

Đó chỉ là một căn lán nhỏ làm bằng tre nứa, nằm dưới những tán cây. Bên trong không có những thứ tiện nghi mà người ta thường nghĩ đến khi nói về nơi làm việc của một vị lãnh tụ. Có một chiếc giường nhỏ, một bàn làm việc và vài vật dụng cần thiết.

Nhưng chính từ căn lán đơn sơ ấy, nhiều quyết định quan trọng của cách mạng đã được chuẩn bị.

Những ngày ở Tân Trào, Nguyễn Ái Quốc thường làm việc từ sáng sớm đến tối muộn. Sức khỏe khi ấy không tốt, nhưng tình hình đất nước ngày càng khẩn trương.

Nhật Bản đang đứng trước nguy cơ thất bại.

Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào những ngày cuối cùng.

Thời cơ giành chính quyền đang đến rất nhanh.

Trong những bản làng xung quanh, lực lượng cách mạng được tổ chức và huấn luyện. Người dân tham gia bảo vệ căn cứ, vận chuyển lương thực, làm đường và cung cấp thông tin.

Rồi tin Nhật đầu hàng Đồng minh truyền đến.

Đó là thời điểm mà những người cách mạng đã chờ đợi từ lâu.

Một hội nghị quan trọng được triệu tập tại Tân Trào. Các đại biểu từ nhiều địa phương về đây giữa lúc tình hình đất nước thay đổi từng ngày.

Con đường đến Tân Trào lúc ấy không hề dễ dàng. Có người phải đi bộ nhiều ngày, vượt qua những con đường rừng, suối và đèo núi. Họ đến với một mục tiêu chung: quyết định vận mệnh của đất nước trong thời khắc lịch sử.

Ngày 13 tháng 8 năm 1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và phát đi lệnh Tổng khởi nghĩa.

Không khí ở Tân Trào trở nên đặc biệt khẩn trương.

Những người cán bộ tỏa về các địa phương.

Các đội vũ trang chuẩn bị lên đường.

Nhân dân trong vùng tiếp tục hỗ trợ lương thực và bảo vệ căn cứ.

Từ một vùng quê giữa rừng, những mệnh lệnh được truyền đi khắp nơi.

Rồi ngày 16 tháng 8 năm 1945, Quốc dân Đại hội được tổ chức tại Tân Trào.

Đại biểu từ nhiều địa phương về dự.

Họ cùng thảo luận và thông qua những quyết định quan trọng đối với đất nước. Đại hội cũng bầu ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của Tân Trào là cây đa Tân Trào.

Dưới bóng cây đa ấy, các đơn vị giải phóng quân từng làm lễ xuất quân để tiến về các địa phương tham gia Tổng khởi nghĩa.

Những người lính rời Tân Trào trong tiếng reo hò của nhân dân.

Có người mang theo súng.

Có người chỉ có những trang bị rất đơn sơ.

Nhưng tất cả đều hiểu rằng mình đang đi vào một thời khắc đặc biệt.

Họ không biết những ngày tới sẽ diễn ra như thế nào.

Họ chỉ biết rằng thời cơ đã đến và họ phải lên đường.

Từ Tân Trào, phong trào Tổng khởi nghĩa lan rộng.

Hà Nội giành chính quyền ngày 19 tháng 8.

Huế ngày 23 tháng 8.

Sài Gòn ngày 25 tháng 8.

Chỉ trong một thời gian rất ngắn, chính quyền cách mạng được thiết lập ở nhiều địa phương trên cả nước.

Và rồi ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Nhìn lại ngày ấy, người ta có thể thấy một sự nối tiếp rất rõ ràng.

Từ những căn cứ nhỏ trong núi rừng.

Từ những cuộc họp bí mật.

Từ những con đường mà cán bộ phải đi bộ xuyên rừng.

Từ sự che chở của những người dân bình thường.

Tất cả đã góp phần tạo nên một mùa thu lịch sử.

Ngày nay, Tân Trào đã trở thành một khu di tích lịch sử quan trọng. Những địa danh như lán Nà Nưa, đình Tân Trào, cây đa Tân Trào được gìn giữ để thế hệ sau có thể tìm hiểu về những ngày tháng đặc biệt ấy.

Đứng dưới cây đa Tân Trào hôm nay, thật khó tưởng tượng rằng nơi đây từng có những đoàn quân lên đường trong những ngày tháng Tám năm 1945.

Con đường ngày ấy có thể chỉ là một lối mòn giữa rừng.

Những người lên đường có thể chỉ mang theo hành trang rất đơn giản.

Nhưng họ mang theo một niềm tin rất lớn: đất nước có thể tự quyết định tương lai của mình.

Và có lẽ đó chính là điều khiến Tân Trào trở nên đặc biệt.

Nó không phải một thành phố lớn.

Không có những công trình đồ sộ.

Không nằm ở trung tâm đất nước.

Tân Trào chỉ là một vùng quê giữa núi rừng.

Nhưng từ vùng quê ấy, một quyết định lịch sử đã được đưa ra, những đoàn quân đã lên đường và một mùa thu đã mở ra một trang mới cho dân tộc Việt Nam.