Tân Trào và quyết định nắm lấy thời cơ lịch sử.

Tháng 5/1945, Hồ Chí Minh rời Cao Bằng về Tân Trào, Tuyên Quang.

Tân Trào lúc ấy trở thành một trong những trung tâm quan trọng của cách mạng Việt Nam. Tại đây, Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng chuẩn bị cho những bước đi quyết định trong bối cảnh Chiến tranh thế giới thứ hai đang đi đến hồi kết.

Tình hình quốc tế thay đổi nhanh chóng. Nhật Bản đầu hàng Đồng minh vào tháng 8/1945. Chính quyền Nhật tại Đông Dương suy yếu, tạo ra thời cơ đặc biệt cho cách mạng Việt Nam.

Tại Tân Trào, Hội nghị toàn quốc của Đảng được tổ chức. Tiếp đó là Đại hội Quốc dân.

Theo tiểu sử chính thức, theo đề nghị của Hồ Chí Minh, Hội nghị toàn quốc của Đảng và Đại hội Quốc dân họp tại Tân Trào, quyết định Tổng khởi nghĩa. Đại hội Quốc dân bầu Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời, do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Từ Tân Trào, mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa được phát đi.

Các địa phương lần lượt nổi dậy giành chính quyền. Hà Nội giành chính quyền ngày 19/8/1945. Huế giành chính quyền ngày 23/8. Sài Gòn giành chính quyền ngày 25/8.

Ngày 28/8, danh sách Chính phủ lâm thời được công bố.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Nhìn lại những ngày tháng ở Tân Trào, điều nổi bật là sự kết hợp giữa chuẩn bị lâu dài và hành động quyết đoán khi thời cơ xuất hiện.

Cách mạng Tháng Tám không phải là kết quả của một quyết định được đưa ra trong một ngày. Đằng sau thắng lợi là quá trình chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ, tổ chức quần chúng và theo dõi sát tình hình trong nước cũng như quốc tế.