Táo bạo chớp thời cơ giải phóng Thủ đô.
Quyết định lịch sử của đồng chí Nguyễn Quyết trong việc phát động Tổng khởi nghĩa giành chính권 tại Hà Nội ngày 19/8/1945 mà không chờ lệnh cấp trên.
Tháng 8 năm 1945, không khí cách mạng dâng cao sôi hừng hực khắp cả nước. Tại Hà Nội, tình hình chuyển biến vô cùng dồn dập sau khi Nhật đảo chính Pháp và sau đó Tuyên bố hàng hàng phe Đồng minh. Là Bí thư Thành ủy Hà Nội khi mới tròn 26 tuổi, đồng chí Nguyễn Quyết đứng trước một trách nhiệm lịch sử nặng nề: Giải phóng Thủ đô sao cho vừa thắng lợi nhanh chóng, vừa hạn chế tối đa máu chảy.
Lúc bấy giờ, liên lạc giữa Thành ủy Hà Nội và Trung ương Đảng ở chiến khu gặp rất nhiều khó khăn. Tin tức Nhật hàng Đồng minh loan ra khiến quân Nhật ở Hà Nội hoang mang hoang xúy, nhưng lượng quân đồn trú của chúng vẫn còn hàng vạn quân cùng vũ khí trang bị tận răng. Một số ý kiến trong Ủy ban Khởi nghĩa đề xuất nên chờ hướng dẫn từ Chiến khu Bắc Sơn hoặc chỉ thị từ Ủy ban Lãnh đạo Tổng khởi nghĩa Trung ương.
Tuy nhiên, bằng sự nhạy bén chính trị và tinh thần chủ động sáng tạo, đồng chí Nguyễn Quyết cùng Ủy ban Khởi nghĩa Hà Nội nhận định: Thời cơ ngàn năm có một đã đến. Nếu chần chừ, quân Tưởng Giới Thạch hoặc lực lượng Đồng minh vào giải giáp quân Nhật sẽ làm tình hình trở nên cực kỳ phức tạp. Sáng 17/8/1945, cuộc mít tinh của chính phủ do Nhật dựng lên tại Tổng hội Viên chức biến thành cuộc biểu dương lực lượng quần chúng cách mạng dưới cờ đỏ sao vàng. Ngay tối hôm đó, đồng chí Nguyễn Quyết chủ trì họp khẩn tại làng Vạn Phúc (Hà Đông) và quyết định: Phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền vào ngày 19/8/1945.
Sáng ngày 19/8, hàng trăm nghìn quần chúng nhân dân Hà Nội và các tỉnh lân cận mang theo gậy gộc, dao rựa, súng đạn rầm rộ xuống đường. Dưới sự chỉ đạo tài tình của Nguyễn Quyết, các lực lượng tự vệ và quần chúng lần lượt chiếm Phủ Khâm sai, Tòa Thị chính, Trại Bảo an binh và Bưu điện. Đối với quân Nhật, đồng chí chủ trương vừa gây áp lực lực lượng vừa dùng biện pháp ngoại giao mềm dẻo, cam kết bảo đảm an toàn cho quân Nhật nếu chúng không can thiệp vào công việc của nhân dân Việt Nam.
Nhờ sự quyết đoán, táo bạo và mưu lược của vị Bí thư Thành ủy trẻ tuổi Nguyễn Quyết, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội đã thành công rực rỡ, trọn vẹn và hầu như không tốn xương máu. Thắng lợi ở Hà Nội đã tạo hiệu ứng domino mạnh mẽ, cổ vũ nhân dân cả nước đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân trong Cách mạng Tháng Tám.
