Tập 1: Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa - Nhiệm vụ đặc biệt bay qua Ba Đình

Sáng 9/9/1969, sau nghi lễ đọc điếu văn Lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh, đội hình 24 chiếc máy bay của Không quân Nhân dân Việt Nam nghiêm cẩn lướt qua quảng trường Ba Đình.

“Ngồi trong buồng lái chiếc máy bay MiG-21, tôi cố kìm nén cảm xúc, kết hợp cùng đồng đội tạo đội hình uy nghi, chỉnh tề tiễn biệt Bác”, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa, nguyên Chính ủy Sư đoàn Không quân 370 bồi hồi nhớ lại chuyến bay đặc biệt qua quảng trường Ba Đình (Hà Nội) 56 năm trước.

Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa chia sẻ, năm 1969, nhà nước dự định tổ chức lễ duyệt binh, vừa để kỷ niệm 24 năm ngày Quốc khánh 2/9, vừa để Bác Hồ vui ở tuổi 79.

Bộ đội không quân vinh dự được giao nhiệm vụ bay diễu hành trong lễ duyệt binh này nên ai cũng háo hức. Thế nhưng không ngờ, Bác Hồ kính yêu, người cha già dân tộc lại qua đời đúng ngày 2/9/1969.

Ngày 3/9/1969, cấp trên quyết định chuyển đội hình bay diễu binh mừng ngày Quốc khánh sang bay tiễn đưa Bác. Lễ tang tổ chức ngày 9/9/1969 tại quảng trường Ba Đình.

“Với tính nghiêm trang của nhiệm vụ, tình cảm của phi công đối với Bác, chúng tôi được quán triệt rất kỹ nhiệm vụ chuyến bay. Đội hình máy bay tiêm kích có 24 chiếc gồm 12 chiếc MiG-17 và 12 chiếc MiG-21.

12 MiG-17 đội hình 3 biên đội do Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy dẫn đầu và 12 MiG-21 đội hình 3 biên đội do Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hồng Nhị dẫn đầu.

Ngày 8/9/1969, buổi bay hợp luyện, tổng duyệt được thực hiện. Chuyến bay hợp luyện được tính toán thời gian rất sát để khi Tổng Bí thư Lê Duẩn đọc điếu văn xong, đội hình 24 máy bay phải bay qua quảng trường Ba Đình.

“Trong ngày bay hợp luyện, Tổng Bí thư Lê Duẩn do quá xúc động nên thời gian đọc lời điếu văn lâu hơn dự tính. Không quân lấy mốc thời gian đó để tính toán tốc độ sao cho đúng giờ “G” phải có mặt tại quảng trường Ba Đình với đội hình chỉnh tề”, Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa nhớ lại.

Ngày 9/9/1969 thời tiết thuận lợi, 24 máy bay MiG-17 và MiG-21 theo hành trình bay qua Ba Đình với đội hình nghiêm trang trên độ cao 200m để tiễn biệt Bác.

Theo vị đại tá, việc sử dụng lực lượng phi công trong chuyến bay này có một số thay đổi so với đội hình bay chuẩn bị cho lễ duyệt binh.

Ông kể: “Cấp trên cân nhắc rất kỹ để sắp xếp đội hình bay đưa tiễn Bác, đặc biệt là các phi công người miền Nam. Bác Hồ không thể vào thăm đồng bào miền Nam theo ước nguyện.

Những người luôn bên cạnh Bác hiểu sâu sắc nỗi niềm ấy nên tính toán cặn kẽ lực lượng phi công bay viếng Bác. Hai phi công anh hùng người miền Nam Nguyễn Văn Bảy (quê Đồng Tháp) và Nguyễn Hồng Nhị (quê Bình Định, nay là Gia Lai) được chọn làm hai phi đội trưởng của MiG-17 và MiG-21”.

“Bác Hồ dành rất nhiều quan tâm cho lực lượng không quân. Ngay từ những ngày đầu thành lập Không quân Nhân dân Việt Nam, Bác đã tới thăm và cặn dặn rất chân tình. Tình cảm của chiến sĩ không quân đối với Bác thiêng liêng lắm.

Bởi vậy chuyến bay ấy với tôi - một phi công sinh ra ở miền Nam - và đồng đội rất nhiều cảm xúc. Ai cũng đau buồn, thương nhớ Bác, đành dặn lòng phải hoàn thành thật tốt nhiệm vụ để gửi lời chào tới Bác kính yêu”, Đại tá Nguyễn Văn Nghĩa chia sẻ.