TẬP THỂ AHLLVTND: DÂN QUÂN DU KÍCH XÃ GIO HẢI (cũ)

Xã Gio Hải nằm giáp bờ Nam sông Bến Hải. Trong cuộc kháng chiến cống Mỹ cứu nước, xã Gio Hải là một trọng điểm đánh phá ác liệt của địch. Chúng dùng nhiều hệ thống kìm kẹp, lập ra nhiều đảng phái phản động càn quét, bắt, tra tấn các cơ sở cách mạng hết sức dã man. Mỹ - ngụy âm mưu biến nơi đây thành căn cứ quân sự nằm trong vùng chiến lược kiểm soát của chúng. Địch lập ra nhiều đồn bốt, thiết lập hàng rào điện tử Mắc Namara, huy động nhiều tàu chiến ngày đêm tuần tra trên biển Đông, dồn dân vào các trại tập trung, các ấp chiến lược với nhiều lớp hàng rào kẽm gai, bãi mìn dày đặc, chịu sự kiểm soát của ngụy quân, ngụy quyền.

Dân quân du kích xã Gio Hải đã cùng nhân dân kiên cường bám trụ, kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, binh vận, phá được âm mưu lập ngụy quyền của địch, thành lập được chính quyền cách mạng, đưa phong trào tiến lên vững chắc, toàn diện. Lực lượng dân quân du kích xã được xây dựng đông đảo, từ người già đến trẻ em, gái trai đều tích cực hoạt động, xây dựng cơ sở, tham gia diệt địch. Dân quân du kích xã kiên cường chiến đấu vượt mọi gian khổ, khó khăn, kiên trì bám đất, bám dân, đẩy mạnh phong trào đấu tranh cách mạng, cùng nhân dân và các lực lượng vũ trang trên địa bàn tiến công địch, lập nhiều chiến công xuất sắc. Tiêu biểu là:

Ngày 18-11-1965, du kích xã Gio Hải phối hợp với bộ đội địa phương huyện tiến công 2 trung đội dân vệ địch đang chuẩn bị đi càn, diệt 8 tên, làm bị thương 4 tên, bắt sống 3 tên, thu 6 súng. Du kích xã tiếp tục bám trụ đến sáng ngày 19-11-1965, địch sử dụng hai tiểu đoàn tiếp tục càn vào xã Gio Hải. Du kích xã Gio Hải cùng bộ đội địa phương huyện ngoan cường đánh trả địch từ thôn 4 đến thôn 10, đánh địch từ 6 giờ sáng đến 8 giờ tối, đánh lui 4 đợt tấn công, diệt 62 tên (trong đó có 2 tên cố vấn Mỹ), làm bị thương 21 tên, bắt sống 9 tên, thu 12 súng, bẻ gãy trận càn của địch.

Tháng 2-1966, du kích xã phối hợp với bộ đội địa phương huyện phục kích chặn đánh 1 đại đội địch, diệt gọn 2 trung đội, thu 52 súng các loại, hỗ trợ tích cực cho nhân dân đấu tranh chống địch đàn áp, dồn dân vào trại tập trung. Tháng 4-1966, du kích xã Gio Hải đã đột nhập khu tập trung, dùng mìn đánh sập hoàn toàn 2 trụ sở làm việc của ngụy quyền.

Trong cuộc Tổng tiến công nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, dân quân du kích xã Gio Hải đã phối hợp với Trung đoàn đặc công nước 126 thả mìn phong tỏa cảng Cửa Việt đến cảng Mỹ Thủy, bí mật tiến công các tàu chiến của Mỹ. Ngày 23-3-1968, dân quân du kích xã Gio Hải phối hợp với du kích xã Gio Mỹ và một đại đội chủ lực anh dũng chống trả quyết liệt một tiểu đoàn địch có xe tăng, máy bay, pháo binh yểm trợ tràn vào khu vực Phố Con - Lại An, bẻ gãy 9 đợt tiến công, diệt 267 tên, bắt sống 28 tên, bắn rơi 1 máy bay.

Năm 1969, du kích xã phối hợp với bộ đội địa phương huyện tổ chức một số trận đánh vào bọn bình định, dân vệ, dùng mìn tự tạo tiêu diệt 4 tàu địch trên sông Cửa Việt.

Chỉ tính từ cuối năm 1967 đến tháng 3 -1969, dân quân du kích xã đã phối hợp với bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và các đơn vị trên địa bàn đánh 170 trận, diệt 1.500 tên địch (trong đó có nhiều lính Mỹ), đánh chìm 9 tàu chở hàng của địch ở gần Cửa Việt, phá hủy 1 khẩu pháo, 21 xe tăng, 14 súng đại liên, cắt đứt hàng ngàn mét dây thép gai. Dân quân du kích xã còn dẫn đường cho bộ đội và cùng các đơn vị đánh chìm nhiều tàu địch trên khu vực Cửa Việt.

Dân quân du kích cùng nhân dân xã Gio Hải đã tích cực giúp các đơn vị bộ đội chiến đấu ở địa phương làm tốt chính sách thương binh , liệt sỹ. đã đưa hàng trăm thương binh về nuôi giấu trong xã bất chấp địch lùng sục, truy ép khảo tra. Bên cạnh đó còn thực hiện tốt công tác vận động binh lính, đã kêu gọi gần hết số người trong xã đi lính ngụy trở về quê nhà làm ăn lương thiện. Xã đã đưa hàng trăm thanh niên đi bộ đội, hàng ngàn lượt thanh niên nam nữ đi dân công phục vụ chiến đấu.

Xã Gio Hải đã được tặng thưởng một Huân chương chiến công giải phóng hạng Ba. Dân quân du kích xã đã được tặng thưởng 4 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất và Nhì.

Ngày 15-2-1970, dân quân du kích xã Gio Hải được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.