TẬP THỂ AHLLVTND: NHÂN DÂN VÀ BAN AN NINH HUYỆN GIO LINH (cũ)

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, huyện Gio Linh là địa phương tiếp giáp với miền Bắc xã hội chủ nghĩa, trở thành chiến tuyến đọ sức giữa hai lực lượng cách mạng và phản cách mạng. Do vậy Mỹ - ngụy xây dựng ở Gio Linh hai cơ quan hành chính là quận Trung Lương và quận Gio Linh với lực lượng ngụy quân, ngụy quyền, hệ thống đồn bốt theo tuyến dọc bờ nam sông Bến Hải từ Cát Sơn đến Vĩnh Trường gồm 7 đồn với trên 300 tên cảnh sát, cùng các căn cứ quân sự dày đặc nhằm kìm kẹp, đàn áp đẫm máu. Chúng tiến hành ở Gio Linh hàng trăm cuộc “bình định cấp tốc”, “bình định đặc biệt”, sử dụng pháo binh, không quân, hải quân cùng bộ binh thường xuyên càn quét, đánh phá, lập hàng rào điện tử Mắc Namara nhằm ngăn chặn các lực lượng từ miền Bắc vào, dập tắt phong trào đấu tranh cách mạng của quần chúng nhân dân.

Lực lượng an ninh huyện Gio Linh được thành lập năm 1962 với 5 đồng chí cán bộ nghiệp vụ, đến năm 1964 phát triển với trên 30 đồng chí. Lực lượng an ninh huyện Gio Linh luôn bám sát bảo vệ, tiếp cận các đồng chí lãnh đạo của Huyện ủy trên đường vào vùng địch tạm chiếm và xây dựng được trên 100 lượt hậu cứ để bảo vệ cho cơ quan thường trực của Huyện ủy. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Đội an ninh vũ trang đã chiến đấu 80 trận đánh địch để bảo vệ hậu cứ, diệt 70 tên. Tiêu biểu là các chiến công:

Ngày 5-5-1967, tổ an ninh vũ trang của huyện gồm 3 đồng chí bảo vệ đồng chí Bí thư Huyện ủy và đồng chí UVTV Tỉnh ủy về đồng bằng. Mờ sáng, quân Mỹ đổ quân càn quét, xiết chặt vòng vây, 3 chiến sĩ an ninh đã mưu trí, dũng cảm chiến đấu đưa đồng chí UVTV Tỉnh ủy thoát khỏi vòng vây, 2 đồng chí đã anh dũng hy sinh. Ngày 15-2-1968, Đội an ninh vũ trang huyện bảo vệ Bộ Chỉ huy chiến dịch tổng tiến công khu Đông Gio Linh trong đó có đồng chí UVTV Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Gio Cam, Tư lệnh mặt trận B5 và nhiều đồng chí cán bộ cao cấp khác. Quân Mỹ - ngụy bất ngờ đổ bộ xuống khu vực ta làm chủ, toàn bộ lực lượng ta bị địch bao vây ở một xóm độc lập giữa cánh đồng. Đội gồm 9 đồng chí đã chiến đấu kiên cường, liên tục đẩy lùi các đợt tiến công của địch. Đến 16 giờ, 2 đồng chí trong đội đã dũng cảm đánh cắt vòng vây địch tìm đến đơn vị bạn xin chi viện, tổ chức lực lượng đánh lui quân địch, bảo vệ an toàn Bộ Chỉ huy.

Bên cạnh đó, Ban an ninh của huyện đã tổ chức một đội công tác bảo vệ chính trị vùng giải phóng, đội đã lập danh sách kiểm tra, phân loại trên 300 đối tượng là đối tượng ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động ở 3 xã của quận Trung Lương đã được giải phóng (tháng 2-1967), lập trên 120 hồ sơ đối tượng bàn giao cho công an Vĩnh Linh đưa đi sơ tán. Phối hợp với các cơ quan của huyện phân loại hơn 200 thanh niên ở các xã tạm chiến của 2 huyện Gio Linh và Cam Lộ đưa ra trường thanh niên do Huyện ủy quản lý, giáo dục. Tổ chức xác minh làm rõ trên 400 thanh niên, học sinh của Gio Linh và Cam Lộ đi sơ tán và các trường học đưa về bổ sung cho các lực lượng của tỉnh. Nhân dân và Ban an ninh huyện Gio Linh đã thực hiện tốt phong trào bảo vệ an toàn vùng giải phóng.

Để hỗ trợ cho phong trào quần chúng nhân dân nổi dậy giành quyền làm chủ, mở rộng vùng giải phóng, phá tan các kế hoạch tình báo, thanh trừng lực lượng cách mạng, đàn áp nhân dân thực hiện bình định của địch, lực lượng an ninh huyện Gio Linh vận dụng linh hoạt, mưu trí, dũng cảm bí mật cải trang thành lính ngụy để bắt ác ôn, phục kích bắt sống những tên tình báo để khai thác tình hình, dùng địch đánh địch, đánh địch ngay trên đường, tại khu tập trung của địch. Đội trinh sát an ninh vũ trang của huyện Gio Linh từ khi thành lập năm 1965 đến ngày 30-3-1972 đã xây dựng được 152 cơ sở đặc biệt trong quần chúng nhân dân, cơ sở nội tuyến phục vụ cho nhiệm vụ chính trị của huyện, lập được nhiều chiến công, tiêu biểu là:

Tháng 12-1967, tổ trinh sát gồm 2 đồng chí đã cải trang thành lính biệt động quân đột nhập vào thôn Phước Sa là vùng cơ sở trắng, tập trung nhiều bọn ngụy quân, ngụy quyền ác ôn. Qua trinh sát nắm chắc tình hình, phối hợp với lực lượng ta từ ngoài đưa vào tổ chức tuyên truyền, phát động nhân dân đấu tranh, tiến hành đánh địch diệt 15 tên, trong đó có 1 tên tình báo chi khu quân sự. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân năm 1968, đội trinh sát an ninh vũ trang cùng nhân dân các xã huy động trên 30 thuyền lớn để đưa Trung đoàn 95 vượt sông Cửa Việt, bao vây thị xã Quảng Trị, kết trên 3.000 sọt tre, cây bỏ xuống sông Đại Độ để làm vật cản đánh tàu Mỹ hỗ trợ cho chiến dịch giải phóng Khe Sanh.

Năm 1969, địch đẩy mạnh dồn dân vào các trại tập trung, tổ chức thực hiện kế hoạch của địch để kịp thời đối phó. Tháng 5-1970, đội trinh sát an ninh vũ trang đã chỉ đạo cơ sở nội tuyến dùng mìn hẹn giờ đánh tan trụ sở xã Gio Mỹ, diệt 3 tên ác ôn. Để bảo vệ đường hành lang và các hậu cứ lõm ở trong vùng địch tạm chiếm, Đội trinh sát an ninh vũ trang của huyện đã dùng mìn đánh cháy 12 xe thiết giáp M113, 1 xe Jep, diệt 25 tên Mỹ và 35 tên ngụy.

Ngoài ra, từ cuối năm 1964 đến 1972, Ban an ninh huyện Gio Linh nhận nhiệm vụ xây dựng và quản lý trại tạm giam Gio Cam; đã tiếp nhận, phân loại và lập hồ sơ trên 300 đối tượng, chuyển ra trại tạm giam ở Vĩnh Linh 215 tên. Qua khai thác, thu thập tin tức, Ban an ninh huyện đã làm rõ nhiều vụ việc, cung cấp cho các địa phương, đơn vị và công an huyện Vĩnh Linh nhiều tài liệu quan trọng, có liên quan đến các vụ án tình báo qua giới tuyến Vĩnh Linh. Ban an ninh huyện tổ chức các đội trinh sát nghiệp vụ phối hợp chặt chẽ với cơ quan bảo vệ, quân báo của quân đội để chuẩn bị cho chiến dịch và bảo vệ tuyến đường hành quân khu vực trú quân.

Năm 1972, huyện Gio Linh được hoàn toàn giải phóng, nhân dân và Ban an ninh huyện Gio Linh cùng các lực lượng nhanh chóng ổn định đời sống, tổ chức lớp học tập, cải tạo cho các đối tượng ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động; tổ chức đội trinh sát bám dân đang nằm trong vùng địch tạm chiếm ở Hải Lăng, Thừa Thiên Huế cho đến khi đất nước hoàn toàn giải phóng.

Ngày 29-1-1996, nhân dân và Ban an ninh huyện Gio Linh được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.