TẬP THỂ AHLLVTND: NHÂN DÂN VÀ LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN XÃ GIO LỄ (cũ)

Gio Lễ là xã trung tâm của huyện Gio Linh, có diện tích 43km², dân số 12.000 người. Trong kháng chiến chống Pháp, xã mang tên là Linh Châu, sau năm 1954 đổi tên thành Gio Lễ và nay tách ra thành các xã Gio Châu, Gio Phong, TT Gio Linh.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, xã Gio Lễ nằm trên tuyến hàng rào điện tử Mắc Namara, trên địa bàn có căn cứ Dốc Miếu, Quán Ngang, bốt cầu Bến Sanh, bốt cầu Hà Trung; phía Đông xã có căn cứ Đồi 31, bốt cầu Bến Ngự và Chi khu quân sự Gio Linh (trước 1967); phía Nam xã là Chi khu quân sự Gio Linh (1967-1972) và khu tập trung Quán Ngang; phía Tây có căn cứ Cồn Tiên, Dốc Sỏi. Trên địa bàn xã Gio Lễ thường xuyên có từ 2 đến 3 tiểu đoàn Mỹ - ngụy chiếm đóng, 2 đại đội cảnh sát và một hệ thống biệt kích, mật vụ, ngụy quyền cấp xã, huyện.

Tuy bị kìm kẹp, khống chế gắt gao, bắn phá và càn quét dữ dội nhưng nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân xã Gio Lễ vẫn một lòng anh dũng kiên cường bám đất, bám làng để chiến đấu và chiến thắng. Là vùng địch hậu, song nhờ có nhân dân và các cơ sở cách mạng trung kiên đùm bọc, che chở, nuôi giấu nên các cán bộ cách mạng được bảo vệ an toàn, kịp thời nắm tình hình để đề ra phương án chỉ đạo cho chiến trường Bắc Quảng Trị. Quần chúng nhân dân Gio Lễ đã tổ chức đấu tranh trên hai mũi giáp công: chính trị và binh vận. Với hơn 256 cuộc đấu tranh chính trị quyết liệt với địch, giành nhiều thắng lợi, thực hiện tốt công tác binh vận, kêu gọi được 376 lính ngụy ra hàng, mang theo vũ khí về với nhân dân, tổ chức làm binh biến hai lần trong các lực lượng Mỹ - ngụy đóng trên địa bàn xã.

Lực lượng vũ trang xã Gio Lễ đã trực tiếp và phối hợp cùng các đơn vị tổ chức nhiều đợt phục kích, tập hợp, bao vây bắn tỉa, sử dụng chông, mìn, cạm bẫy với nhiều loại hình, quy mô khác nhau, gây cho địch nhiều thiệt hai nặng nề, hỗ trợ tốt cho cuộc đấu tranh bên trong của quần chúng nhân dân. Công tác trừ gian diệt ác đạt được nhiều thành tích, diệt hàng chục tên giữa ban ngày, giữa chợ, gần đồn địch, góp phần tạo địa bàn trong sạch cho lực lượng của ta đứng chân tiêu diệt địch. Lực lượng thiếu niên du kích đã dũng cảm, mưu trí dùng vũ khí của địch để đánh xe quân sự, cản phá đường giao thông vận chuyển và diệt được nhiều tên địch.

Quân và dân xã Gio Lễ phối hợp chiến đấu đánh địch 309 trận, diệt 1764 tên, thu 316 súng các loại. Riêng du kích xã đã đánh độc lập 624 trận lớn nhỏ, diệt 1.877 tên, diệt 24 tên ác ôn, trong đó có một tên quận trưởng, đánh cháy và hỏng 89 xe quân sự, bắn rơi 6 máy bay và bắn bị thương 5 chiếc khác, phá 68 lô cốt, 3 cầu, 4 cống lớn nhỏ.

Nhân dân xã Gio Lễ còn đóng góp hàng trăm tấn lương thực, thực phẩm thuốc men, ủng hộ 23 triệu đồng tiền ngụy, 178 con trâu bò cho kháng chiến, tháo dỡ 761 ngôi nhà làm hầm cho cán bộ, 367 hầm trú ẩn cho bộ đội, làm trên 200 hầm bí mật bảo đảm cho chiến đấu.

Xã Gio Lễ được nhà nước tặng thưởng 8 Huân chương giải phóng, 5 Huân chương quyết thắng, 2 cờ Quyết thắng do Bộ Tư lệnh quân khu Trị - Thiên tặng, 1 cờ “Tiến công nổi dậy, anh dũng kiên cường” do Khu ủy Trị - Thiên tặng, 64 bằng khen các loại. Toàn xã có 13 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 11 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Độc lập, 190 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Chiến công, 626 cá nhân được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến và nhiều cá nhân được tặng thưởng các huân, huy chương khác.

Với những thành tích trên, ngày 11-6-1999, nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân xã Gio Lễ được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.