TẬP THỂ AHLLVTND: NHÂN DÂN VÀ LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN XÃ GIO MỸ (cũ)

Gio Mỹ là xã nằm ở phía đông huyện Gio Linh, nằm giữa Cửa Việt và Cửa Tùng, cách bờ biển 500m, phía bắc giáp xã Trung Hải và xã Trung Giang, phía đông giáp xã Trung Giang và xã Gio Hải, phía nam giáp xã Gio Thành, phía tây giáp xã Gio Phong và thị trấn Gio Linh. Xã Gio Mỹ có trục đường 75B chạy từ quốc lộ 1A về Cửa Việt. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, quân và dân xã Gio Mỹ đã đánh trả hàng loạt cuộc đánh phá càn quét của giặc, giành nhiều thắng lợi.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Gio Mỹ sát quận lỵ Gio Linh về phía đông, bị địch khống chế bởi các căn cứ quân sự xung quanh như: Dốc Miếu, chi khu quân sự của địch, Bến Ngự ở phía Tây; cao điểm 23, 28, 31 ở phía Bắc; đồn Nhĩ Hạ, căn cứ Cửa Việt ở phía đông nam. Gio Mỹ nằm trong tuyến hành lang của ta tiếp giáp với miền Bắc xã hội chủ nghĩa ở phía Bắc, là vùng căn cứ, là địa bàn xuất phát của các lực lượng cách mạng tấn công địch, là tuyến hành lang đông vận chuyển sức người, sức của từ miền Bắc vào miền Nam. Vì vậy, địch ra sức đánh phá, chúng lập hàng rào điện tử Mắc Namara, chốt giữ những cao điểm, lập ấp chiến lược, hòng biến Gio Mỹ thành một vành đai trắng. Song, quân và dân Gio Mỹ không sợ gian khổ, ác liệt, hy sinh, phát huy truyền thồng yêu nước, kiên trì bám trụ, liên tục chiến đấu và chiến thắng.

Nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân xã Gio Mỹ một lòng theo Đảng, tích cực đấu tranh với kẻ thù trên mọi hình thức: lực lượng vũ trang, du kích bí mật từ trong đánh ra, từ ngoài đánh vào, phối hợp với nhân dân trong các trại tập trung tiến hành đấu tranh chính trị, binh vận, ngày đêm bao vây, bắn tỉa, dùng bom mìn tự tạo mũi tiến công đánh vào các căn cứ quân sự của Mỹ-ngụy. Toàn xã đã làm hàng trăm hầm chông, hàng ngàn mìn tự tạo, nuôi giấu và vận chuyển về phía sau 250 thương binh, xây dựng hệ thống hầm ẩn nấp, giao thông hào đảm bảo cho chiến đấu, đóng góp cho hàng chục tấn lương thực, thực phẩm nuôi quân cùng nhiều của cải, vật chất khác. Nhân dân và lực lượng vũ trang xã kiên quyết tiến công địch, tiêu biểu là:

Trận chiến đấu tiêu diệt gọn Tiểu đoàn 4 thuộc Trung đoàn 3 bộ binh ngụy, bắt sống 23 tên, thu 36 súng, 1 máy bộ đàm. Trong trận chiến đấu 31-3-1968 tiêu diệt 21 xe tăng, 120 tên Mỹ bằng mìn chống tăng và các loại súng bắn tỉa. Tháng 3-1968, du kích xã sử dụng mìn tiêu diệt 1 xe cơ giới, làm chết 5 tên. Thanh, thiếu niên trong xã mưu trí, dũng cảm tiêu diệt nhiều xe tăng địch, nữ du kích Nguyễn Thị Cam mưu trí, dũng cảm đẩy lùi hàng loạt đợt tấn công bằng xe tăng của địch.

Quân và dân Gio Mỹ anh dũng chiến đấu, vượt mọi gian khổ, hy sinh, bảo vệ vững chắc tuyến hành lang của ta, bảo vệ vùng giải phóng phía Bắc, làm địa bàn đứng chân và di chuyển của các sư đoàn chủ lực vào phía Nam, khai thông tuyến hành lang Bắc - Nam ở phía đông huyện. Xây dựng và bảo vệ các cơ sở cách mạng trong khu tập trung, tiêu diệt nhiều ác ôn, đánh phá nhiều lần vào các chi khu quân sự, khống chế địch trong trại tập trung Quán Ngang.

Lực lượng vũ trang Gio Mỹ phối hợp với bộ đội địa phương, bộ đội chủ lực đánh 526 trận lớn nhỏ, diệt 2.236 tên địch, trong đó có 586 tên Mỹ; bắt sống 252 tên, trong đó có 12 tên Mỹ, làm tan rã một trung đội địa phương quân, 1 đại đội bộ binh ngụy, 120 phòng vệ dân sự, diệt 26 tên ác ôn, bắt cải tạo 15 tên; bắn rơi và làm bị thương 5 máy bay, bắn cháy 6 tàu vận tải quân sự, tiêu diệt 188 xe tăng và xe bọc thép, đánh sập 2 cầu (Bến Ngự, Bến Sanh), phá hủy 2 đồn, 1 quận lỵ, 1 trụ sở xã, thu 441 súng các loại. Tích cực đấu tranh chính trị, có cuộc trên 2.500 người tham gia, vận động trên 300 lính ngụy bỏ ngũ về với cách mạng.

Toàn xã có 289 liệt sỹ, 112 thương binh, hơn 300 gia đình có công với cách mạng.

Xã Gio Mỹ đã được tặng danh hiệu “Đơn vị quyết thắng” 6 năm liền (1967-1972), có 4/7 thôn của xã được tặng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì và hạng Ba, 212 Huân chương Chiến công giải phóng các hạng cho tập thể và cá nhân.

Ngày 30-8-1995, nhân dân và LLVTND xã Gio Mỹ được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.