Tập Thể Anh Hùng Làng Hầm Vĩnh Mố

Lũy Thép Dưới Lòng Đất Lửa: Tập Thể Anh Hùng Làng Hầm Vĩnh Mốc (Quảng Trị)

Khác với những người lính trực tiếp cầm súng trên chiến hào, câu chuyện tại Vĩnh Mốc (xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, Quảng Trị) là bản anh hùng ca tập thể của những người nông dân bình dị đã kiến tạo nên một "thế giới ngầm" để giành giật sự sống từ tay tử thần.

Giai đoạn 1965 - 1972, Vĩnh Linh nằm ngay sát vĩ tuyến 17, trở thành "tọa độ chết" – nơi gánh chịu mật độ bom đạn cao nhất trong lịch sử chiến tranh. Không một ngôi nhà, không một ngọn cây nào trên mặt đất có thể tồn tại dưới mưa bom B-52 và pháo hạm từ biển bắn vào. Trước lệnh "sơ tán hay bám trụ", Đảng bộ và nhân dân Vĩnh Thạch quyết định không lùi bước. Bằng những nông cụ thô sơ như cuốc, thuổng, xẻng và những chiếc xe cút kít nhỏ, hơn 250 hộ dân đã ròng rã suốt hàng ngàn ngày đêm khoét sâu vào lòng đất đỏ bazan.

Họ đã đào được một hệ thống địa đạo kỳ vĩ dài hơn 2.000 mét, sâu từ 10 đến 23 mét dưới lòng đất, được chia làm 3 tầng chuyên biệt. Không chỉ là nơi trú ẩn, địa đạo Vĩnh Mốc thực sự là một ngôi làng dưới mặt đất với đầy đủ hội trường, bệnh xá, nhà trẻ, giếng nước và kho chứa lương thực.

Cuộc sống dưới hầm vô cùng gian khổ: thiếu ánh sáng, thiếu không khí, ẩm thấp và chật chội. Có những lúc bom nổ trên đỉnh đầu làm đất đá rung chuyển dồn dập, nhưng người dân Vĩnh Mốc vẫn kiên cường bám trụ. Ban ngày họ trú ẩn và sản xuất vũ khí, ban đêm lại chui lên mặt đất canh tác, đánh cá và tổ chức các đội thuyền cảm tử chở đạn dược, lương thực tiếp tế cho đảo tiền tiêu Cồn Cỏ.

Kỳ diệu thay, ngay trong bóng tối của lòng đất ẩm ướt và giữa tiếng bom rơi đạn nổ, đã có 17 đứa trẻ cất tiếng khóc chào đời an toàn trong "bệnh viện hầm". Sự sống đã chiến thắng cái chết một cách ngoạn mục. Tập thể quân và dân Vĩnh Mốc đã hai lần được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng đỉnh cao của ý chí thép "tồn tại hay không tồn tại" của người dân đất lửa Quảng Trị.