TẤT CẢ CÁC EM ĐÃ BIẾT CHỮ QUỐC NGỮ CHƯA?
Đó là câu Bác hỏi trong Thư chúc Tết Trung thu năm 1945. Thư này Bác viết cùng thời gian với Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên, khi nước Việt Nam vừa giành được độc lập. Muốn giữ vững nền độc lập thì toàn dân trong nước đều phải có ý thức là dân của một quốc gia độc lập, trước tiên là tất cả phải đọc thông, viết thạo.
Bác rất đau xót trước cảnh sau ngót tám mươi năm trời bị thực dân Pháp đô hộ, có đến khoảng 85% dân số của ta bị mù chữ. Cho nên khi vừa mới giành được độc lập (8/1945), Chính phủ ta nhận ngay ra ba thứ giặc mà cả nước phải diệt. Với tình thế lúc đó thì giặc dốt được đặt lên ngang với giặc đói và giặc ngoại xâm nên chúng ta phải đề ra phong trào Bình dân học vụ. Tất cả người lớn, kể cả những ông bà đã già, cũng còn xung phong học cho biết chữ huống chi là thiếu niên, nhi đồng. Chính phủ chủ trương xã nào cũng phải có trường tiểu học. Trường dạy từ lớp Đồng ấu trở lên.
Trong Thư gửi báo Thiếu Sinh ngày 01/10/1945, cũng như trong Thư gửi nhi đồng Yên Bái sau đó (ngày 26/8/1948), Bác đều khuyên phải giúp cho các em nhỏ mau biết chữ. Riêng Thư gửi báo Thiếu Sinh chỉ có 45 chữ mà trong đó có 15 chữ Bác viết như thế này: “Nên đọc cho trẻ em chưa biết chữ nghe”1. Vì “Báo đó là báo của trẻ em”2. Bác còn bảo “Nên làm cho báo phát triển”3. Mà muốn báo phát triển một cách trọn vẹn thì tất cả các em đều phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ.
