Tàu 69 – chuyến trở về giữa vòng vây trên biển
Từ một giảng viên Trường Đại học Hàng hải, Lê Xuân Khảm tình nguyện nhập ngũ năm 1964 và trở thành thợ máy trên những con tàu không số. Năm 1966, ông tham gia Tàu 69 vận chuyển hơn 60 tấn vũ khí từ miền Bắc vào Vàm Lũng, Cà Mau. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, con tàu bị lực lượng đối phương phát hiện, truy đuổi và bao vây. Cuộc chiến kéo dài nhiều giờ, nhiều đồng đội hy sinh hoặc bị thương; con tàu cuối cùng tìm được đường vào vùng căn cứ.
Năm 1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt, thầy giáo trẻ Lê Xuân Khảm rời bục giảng Trường Đại học Hàng hải, tình nguyện nhập ngũ. Ông được điều về Đoàn tàu Không số, làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.
Năm 1966, ông được bổ sung vào Tàu 69 với nhiệm vụ vận chuyển khoảng 61–62 tấn vũ khí từ Hải Phòng vào Vàm Lũng, Cà Mau. Tàu được cải dạng thành tàu nghiên cứu khoa học nước ngoài nhằm che giấu nhiệm vụ thực sự.
Trên hành trình vào Nam, Tàu 69 bị tàu đối phương phát hiện và theo dõi. Khi đến khu vực Côn Đảo, con tàu gặp khó khăn trong việc xác định phương hướng vì các dấu hiệu hàng hải quan trọng bị che khuất. Tàu bị lạc bến và cuối cùng cập vào khu vực ấp Vinh Hoa, Cà Mau. Ban đầu, người dân địa phương tưởng đây là tàu đối phương nên có phản ứng cảnh giác; sau khi xác định đúng là tàu của ta, bà con đã giúp ngụy trang và che chở cho con tàu.
Sau đó, Tàu 69 tiếp tục đến Vàm Lũng và bàn giao số vũ khí mang theo. Do tình hình trên biển bị kiểm soát chặt, tàu chưa thể trở về ngay mà phải ở lại khu vực căn cứ một thời gian.
Đến đêm 1/1/1967, Tàu 69 bắt đầu hành trình trở ra Bắc. Trên đường đi, tàu bị nhiều tàu đối phương bao vây. Theo lời kể của Lê Xuân Khảm, cuộc họp trên tàu diễn ra rất nhanh và chỉ huy quyết định chiến đấu để tìm đường thoát. Hai khẩu 12,7mm trên tàu đồng loạt khai hỏa.
Cuộc đối đầu kéo dài nhiều giờ. Người bị thương thay vị trí người hy sinh, trong khi các thành viên còn lại vừa chiến đấu vừa tìm cách đưa con tàu thoát khỏi vòng vây. Cuối cùng, Tàu 69 thoát được và trở lại khu vực Cà Mau.
Chi tiết đặc biệt
Một chi tiết rất xúc động trong câu chuyện là gia đình và đơn vị từng nghĩ Lê Xuân Khảm đã hy sinh. Sau trận chiến, ông mất liên lạc với đơn vị cũ và tiếp tục chiến đấu tại chiến trường U Minh. Phải nhiều năm sau, ông mới có điều kiện trở về, khiến sự trở lại của người lính năm xưa trở thành một ký ức đặc biệt đối với gia đình.
Câu chuyện cũng cho thấy vai trò của nhân dân vùng căn cứ Cà Mau. Khi con tàu lạc bến, người dân Vinh Hoa đã chăm sóc, ngụy trang và giúp các chiến sĩ tránh sự truy tìm. Chính Lê Xuân Khảm sau này nhấn mạnh rằng những chiến công của Đường Hồ Chí Minh trên biển có sự đóng góp của nhân dân đã che chở cho các đoàn tàu.
Ý nghĩa giáo dục
Câu chuyện về Lê Xuân Khảm và Tàu 69 có thể sử dụng trong chuyên mục “Thời hoa lửa”, tập trung vào ba nội dung:
Tinh thần trách nhiệm của những người lính làm nhiệm vụ vận tải chiến lược.
Sự đóng góp của những người dân địa phương đã che chở, giúp đỡ bộ đội.
Giá trị của hòa bình và việc gìn giữ ký ức về những người đã hy sinh trong chiến tranh.
Đây cũng là một câu chuyện tiêu biểu để giới thiệu với đoàn viên, thanh niên về Đường Hồ Chí Minh trên biển – một tuyến vận tải chiến lược có sự tham gia của nhiều lực lượng và nhân dân ở cả hậu phương lẫn chiến trường.
