Tay chèo kháng chiến dưới mưa bom

Nếu miền Nam có chị Út Tịch cầm súng, thì miền Trung nắng gió có Mẹ Suốt (tên thật là Nguyễn Thị Suốt). Bà sinh năm 1906 tại Bảo Ninh, Quảng Bình. Ở cái tuổi mà lẽ ra người ta được nghỉ ngơi bên con cháu, Mẹ Suốt đã chọn một "trận địa" vô cùng đặc biệt: mặt nước sông Nhật Lệ.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ (1964 - 1967), vùng đất Quảng Bình là túi bom của địch hòng ngăn chặn sự chi viện từ miền Bắc vào miền Nam. Bến đò qua sông Nhật Lệ trở thành mục tiêu đánh phá điên cuồng của máy bay Mỹ. Thế nhưng, bất chấp tiếng gào thét của động cơ phản lực và những cột nước dựng đứng do bom nổ, người ta vẫn thấy hình ảnh một người mẹ già mái tóc bạc phơ, đôi tay gầy nhưng rắn chắc, bền bỉ khua mái chèo.

Công việc của Mẹ Suốt không chỉ là đưa bộ đội qua sông, mà còn là vận chuyển đạn dược, lương thực và thương binh. Người ta tính rằng, mỗi năm mẹ đã thực hiện hàng nghìn chuyến đò dưới làn mưa bom bão đạn. Khi được hỏi có sợ chết không, mẹ chỉ cười hiền hậu: "Tui chết thì có đứa khác thay, chứ để bộ đội chờ là không được!".

Hình ảnh mẹ Suốt hiên ngang trên sóng nước đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật, tiêu biểu là bài thơ "Mẹ Suốt" đầy xúc động của nhà thơ Tố Hữu:

"Ngẩng đầu mái tóc mẹ rung Gió lay như sóng biển tùng trắng phao Nước non muôn quý ngàn cao Sống trong lòng mẹ rực trào máu anh"

Năm 1967, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Mẹ hy sinh năm 1968 trong một trận oanh tạc của máy bay Mỹ ngay tại bến đò quen thuộc. Ngày nay, tượng đài Mẹ Suốt sừng sững bên bờ sông Nhật Lệ như một minh chứng cho tinh thần quật cường của những "người mẹ Việt Nam" trong lịch sử dân tộc.