TAY KHÔNG BẮT SỐNG SĨ QUAN PHÁP: NỮ ANH HÙNG ĐẦU TIÊN NGUYỄN THỊ CHIÊN

1. Từ cô gái cấy thuê nghèo khổ đến Trung đội trưởng du kích (1930 – 1948)

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nguyên Xá, tỉnh Thái Bình – vùng đất lúa trù phú nhưng phải chịu sự áp bức, bóc phốt nặng nề của thực dân và phong kiến. Mồ côi cha từ nhỏ, từ năm 12 tuổi (năm 1942), cô gái nhỏ nhắn Nguyễn Thị Chiên đã phải đi làm thuê, cấy thuê để kiếm miếng ăn nuôi mẹ và gia đình.

Năm 1945, khi mới 15 tuổi, Cách mạng Tháng Tám thành công đã rọi ánh sáng lý tưởng vào đời cô. Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược Bắc Bộ và biến Thái Bình thành vùng bị chiếm đóng tạm thời, Nguyễn Thị Chiên hăng hái tham gia phong trào phụ nữ và vận động chị em trong làng lập ra Trung đội Nữ du kích Nguyên Xá.

Với sự thông minh, nhanh trí và bản lĩnh vượt trội, năm 1948 (khi tròn 18 tuổi), cô được chị em tín nhiệm bầu làm Trung đội trưởng. Dưới sự chỉ đạo của cô, làng Nguyên Xá đã biến thành một "làng kháng chiến" kiểu mẫu với hệ thống hầm ngầm, giao thông hào, rào tre bao bọc và vô số cạm bẫy dã chiến.

2. Huyền thoại "tay không bắt giặc" và bản lĩnh kiên trung trong ngục tối (1950)

Năm 1950, quân Pháp liên tục mở các đợt càn quét ác liệt vào vùng uy hiếp Nguyên Xá. Trong một đợt phục kích, phát hiện một tên sĩ quan Pháp đi tụt lại sau đội hình càn quét, tay lăm lăm khẩu súng ngắn nhưng mắt dáo dác nhìn quanh vì lạc đường.

Nhận thấy thời cơ có một không hai, Nguyễn Thị Chiên lúc đó không mang theo vũ khí lớn, chỉ có chiếc đòn gánh trên tay. Cô bí mật trườn qua các bụi cây, bất ngờ áp sát từ phía sau. Khi tên sĩ quan vừa quay lại, Nguyễn Thị Chiên tung một cú đánh chí mạng bằng đòn gánh làm văng khẩu súng ngắn của hắn, rồi lao vào đè chặt tên giặc xuống bùn ruộng. Bằng sự nhanh nhẹn và quyết đoán ở tuổi 20, cô tay không khống chế hoàn toàn tên sĩ quan Pháp, tước súng và bắt sống hắn đưa về căn cứ.

Tháng 10 năm 1950, trong một chuyến đi công tác truyền tin giữa các xã, Nguyễn Thị Chiên không may sa vào tay giặc.

Biết cô là Trung đội trưởng du kích khét tiếng, quân Pháp dùng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc nhất: chích điện, treo ngược lên trần nhà, kẹp móng tay, dội nước xà phòng vào mũi... Chúng tra hỏi cô về hầm ngầm kháng chiến và danh sách cán bộ. Dù thân thể bị đánh đập nát thịt da, Nguyễn Thị Chiên vẫn cắn răng chịu đựng, một mực cất lời thách thức:

"Tôi là du kích, tôi đánh giặc giữ làng! Tôi không biết ai là cán bộ, các người có giết tôi cũng không tìm được gì đâu!"

Sau hơn 3 tháng tra tấn không khai thác được bất kỳ thông tin nào, trước áp lực đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân địa phương, quân Pháp buộc phải thả cô ra.

3. Đỉnh cao chiến công trận phục kích đường 39 (Tháng 12/1951)

Ngay sau khi thoát khỏi nhà giam, dù sức khỏe chưa hồi phục hoàn toàn, Nguyễn Thị Chiên đã lập tức trở về làng tiếp tục chỉ huy đội du kích.

Tháng 12 năm 1951: Nhận được tin tình báo quân Pháp sẽ di chuyển một toán quân ngang qua Đường 39, Nguyễn Thị Chiên trực tiếp chỉ huy đội du kích bày trận phục kích. Khi toán giặc lọt vào tầm ngắm, cô phát lệnh nổ súng.

Giữa lúc trận đánh giằng co, Nguyễn Thị Chiên dẫn đầu một tổ du kích bất ngờ vọt lên khỏi giao thông hào, đánh vọt vào sườn đội hình địch. Bằng sự mưu trí và lối đánh áp sát sở trường, cô cùng đồng đội bắt sống 4 tên lính Pháp (trong đó có 1 quan hai Pháp), thu toàn bộ vũ khí trang bị mà không tốn một giọt máu của đơn vị.

Chiến công nối tiếp chiến công của người nữ du kích Thái Bình đã làm nức lòng nhân dân cả nước, trở thành nỗi khiếp đảm của các đồn bốt Pháp trong khu vực.

Ý NGHĨA DI SẢN BẤT TỬ

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ Thi đua toàn quốc lần thứ nhất tổ chức tại chiến khu Việt Bắc, Nguyễn Thị Chiên vinh dự được Bác Hồ khen ngợi và trao tặng một chiếc đồng hồ đeo tay. Cũng tại Đại hội này, khi mới 22 tuổi, bà chính thức được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam nhận được danh hiệu cao quý này.

Sau chiến tranh, Anh hùng Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong Quân đội và được phong hàm Đại tá. Bà qua đời năm 2016 tại Hà Nội, thọ 86 tuổi, mãi mãi là hình ảnh đại diện tiêu biểu cho 8 chữ vàng mà Bác Hồ đã trao tặng cho phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng – Bất khuất – Trung hậu – Đảm đang".