TÊN CÂU CHUYỆN: NGƯỜI GIỮ MẠCH ĐƯỜNG 12A
Quốc lộ 12A hôm nay đã được trải nhựa phẳng lì, xe cộ qua lại trong thanh bình. Nhưng trong ký ức của Nguyễn Thị Kim Huế, con đường ấy từng là một “tọa độ lửa”, nơi mỗi mét đường đều thấm mồ hôi, máu và tuổi xuân của những người thanh niên xung phong.
Giữa những năm kháng chiến chống Mỹ ác liệt, hưởng ứng phong trào “Ba sẵn sàng”, Nguyễn Thị Kim Huế viết đơn tình nguyện lên đường. Dù đã có gia đình, chị vẫn gác lại hạnh phúc riêng với một suy nghĩ giản dị: miền Nam đang cần những chuyến xe, còn con đường ra trận không thể bị tắc.
Chị được giao làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6, thuộc Đại đội 759, phụ trách đoạn đường từ nam cầu La Trọng đến Bãi Dinh trên tuyến đường 12A. Cuối năm 1965, đơn vị chị được biên chế vào “Trung đội Quyết tử”. Trước mỗi lần bước vào trọng điểm, các chiến sĩ lại làm lễ truy điệu sống cho nhau, bởi không ai biết mình có thể trở về hay không.
Ngày 3 tháng 7 năm 1966, bom B-52 trút xuống Km21. Mặt đất rung chuyển, đá núi và khói bụi cuộn kín bầu trời. Nhiều đồng đội ngã xuống, nhưng mạch đường vẫn phải được nối lại. Chị Huế cùng đơn vị vừa tìm kiếm những người hy sinh, vừa san đất, lấp hố bom để xe kịp ra tiền tuyến.
Có lần chị bị đất đá vùi kín. Khi đồng đội đào được chị lên, câu đầu tiên chị hỏi là:
– Đường đã thông chưa?
Biết đoàn xe vẫn còn mắc phía sau, chị lại lao ra mặt đường. Hố bom quá lớn, nếu san lấp theo cách thông thường sẽ mất rất nhiều thời gian. Quan sát địa hình, chị đề nghị mở một lối tạm men theo bờ hố bom. Con đường nhỏ ngoằn ngoèo và khó đi, nhưng đã giúp từng đoàn xe nhanh chóng vượt qua. Sáng kiến ấy sau đó được áp dụng tại nhiều điểm trên tuyến đường 12A.
Nguy hiểm nhất là những quả bom nổ chậm nằm im dưới lòng đất. Không ai biết chúng sẽ phát nổ vào lúc nào. Chị Huế vẫn xung phong tiếp cận, đánh dấu vị trí và làm “cọc tiêu sống” dẫn xe qua vùng nguy hiểm. Đồng đội thường nói với nhau:
– Nơi nào gian khổ nhất, nơi đó có A6 và A trưởng Kim Huế.
Những chiến công trên tuyến lửa đã đưa chị đến một niềm vinh dự đặc biệt: được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tháng 11 năm 1966, sau khi hoàn thành xuất sắc phần kiểm tra bắn súng, chị được Bác khen là người con gái Quảng Bình sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi. Năm 1967, chị được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Trong một lần gặp khác, chị đại diện lực lượng thanh niên xung phong dâng hoa lên Bác, để lại bức ảnh lịch sử “Bác Hồ với Thanh niên xung phong”.
Nhiều năm đã trôi qua, người nữ tiểu đội trưởng năm nào nay đã bạc mái đầu. Nhưng mỗi khi nghe tiếng xe chạy trên Quốc lộ 12A, bà lại nhớ những đồng đội đã gửi tuổi hai mươi vào lòng đất.
Tuổi trẻ của Nguyễn Thị Kim Huế không có những tháng ngày bình yên, nhưng đã góp phần đem lại bình yên cho đất nước. Giữa mưa bom, chị cùng đồng đội đã giữ cho con đường không tắt, để những chuyến xe mang theo niềm tin và khát vọng độc lập tiếp tục hướng về miền Nam.
