Tết xa quê bên nòng pháo cao xạ
Đối với mỗi người lính tình nguyện Việt Nam, những ngày Tết Nguyên đán nơi đất khách quê người luôn mang một nỗi niềm khó tả. Trong suốt 4 năm từ 1982 đến 1986, Đại úy Phạm Ngọc Khê đã trải qua những cái Tết không có bánh chưng xanh, không có hoa đào Yên Mô, nhưng lại đầy ắp tình đồng chí tại Sân bay Pô-chen-tông. Giữa không gian chiến trường vẫn còn sặc mùi thuốc súng, những người lính đã tự tạo ra cho mình một cái Tết đặc biệt – cái Tết của trách nhiệm và nỗi nhớ cố hương da diết.
Tết ở chiến trường Campuchia không có sự nhộn nhịp của chợ hoa hay tiếng pháo giao thừa như ở quê nhà Ninh Bình. Thay vào đó là sự cảnh giác cao độ vì địch thường lợi dụng các dịp lễ Tết để tấn công. Ông Khê kể lại, dù bận rộn trực chiến, ông vẫn cố gắng tổ chức cho anh em một cái Tết tươm tất nhất có thể. "Mâm ngũ quả" đôi khi chỉ là vài quả dừa, nải chuối do người dân Khmer tặng, còn "bánh chưng" thì được gói bằng lá chuối rừng với nhân thịt hộp tiếp tế từ Việt Nam sang. Tuy hình thức không đẹp, nhưng hương vị của nó vẫn đủ để gợi nhớ về mùi khói bếp quê nhà.
Đêm giao thừa tại trận địa pháo 110 là khoảnh khắc xúc động nhất. Giữa không gian tĩnh lặng của sân bay, ông Khê cùng anh em quây quần bên chiếc đài bán dẫn cũ kỹ, cố gắng dò sóng Đài Tiếng nói Việt Nam để nghe lời chúc Tết của Chủ tịch nước. Khi giai điệu bài hát "Chúc mừng năm mới" vang lên hòa lẫn với tiếng nhiễu sóng xè xè, nhiều chiến sĩ trẻ đã lặng lẽ lau nước mắt. Hiểu được tâm tư của cấp dưới, ông Khê lại đi từng mâm pháo, bắt tay chúc mừng và lì xì cho mỗi người một bao thuốc lá hoặc một gói kẹo nhỏ. Ông kể cho họ nghe về phong tục quê hương, về những dự định khi hòa bình để xua tan nỗi nhớ nhà.
Trong những ngày Tết, nhiệm vụ của Đại đội 110 lại càng nặng nề hơn. Địch thường dùng súng cối bắn vào sân bay ngay đúng lúc giao thừa để gây hoang mang. Ông Khê luôn trực chiến 24/24h bên điện thoại chỉ huy. Có những năm, vừa cúng giao thừa xong thì lệnh báo động vang lên, anh em lại buông bát đũa, lao nhanh về vị trí chiến đấu. Với ông, bảo vệ an toàn cho sân bay, bảo vệ sự bình yên cho nhân dân bạn chính là món quà ý nghĩa nhất mà người lính có thể dâng lên Tổ quốc trong ngày đầu năm mới. Sự hy sinh niềm vui riêng tư ấy đã tạo nên cái Tết mang bản sắc rất riêng của "Bộ đội Cụ Hồ" trên đất bạn.
Những cái Tết xa quê ấy đã rèn luyện cho ông Phạm Ngọc Khê một bản lĩnh thép và một trái tim ấm nóng. Dù thiếu thốn về vật chất, nhưng sự sẻ chia và lòng trung thành với nhiệm vụ đã làm nên một mùa xuân bất diệt trong lòng người lính. Giờ đây, khi ngồi giữa gia đình tại thôn Liên Trì 2 trong không khí Tết thanh bình, ông vẫn không quên nhắc nhở con cháu về những mùa xuân rực lửa năm nào – nơi ông và đồng đội đã gửi lại tuổi thanh xuân để đổi lấy hòa bình cho hai dân tộc.
