"Thà hy sinh chứ không chịu mất đảo" giữa vòng vây Gạc Ma

6 giờ 30 phút sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, trên bãi đá Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa, tàu Trung Quốc thả xuồng máy chuyển từng tốp lính đổ bộ lên đảo, bao vây theo thế vòng cung dọc bãi san hô, có những vị trí hai bên chỉ cách nhau chừng một mét. Trước đó, đầu tháng 3 năm 1988, thiếu úy Trần Văn Phương, sinh năm 1965 tại xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, nhập ngũ từ tháng 3 năm 1983, được bổ nhiệm làm Phó chỉ huy trưởng đảo đá Gạc Ma, chỉ huy tổ bảo vệ cờ gồm ông và bốn chiến sĩ khác. Sáng hôm đó, các chiến sĩ Hải quân Việt Nam đứng thành vòng tròn quanh lá cờ Tổ quốc để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Sau một hồi giằng cờ và uy hiếp tinh thần, tên sĩ quan chỉ huy lính Trung Quốc đã bắn súng chỉ thiên phát lệnh, rồi chĩa thẳng súng vào bụng Trần Văn Phương bóp cò. Ông ngã xuống nhưng tay vẫn giữ chặt cán cờ, trước khi một tên khác tiếp tục xả đạn vào ông. Trong những giây phút cuối cùng, ông đã quấn lá cờ Tổ quốc quanh thân mình và động viên đồng đội đừng lùi bước, để máu mình tô thắm thêm lá cờ và truyền thống của Quân chủng Hải quân.

Trong trận chiến đấu không cân sức sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988 ấy, tổng cộng 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam đã anh dũng hy sinh trên vùng biển Gạc Ma - Cô Lin - Len Đao. Sau khi hy sinh, thi hài ông được đồng đội tìm cách đưa về tàu HQ-505 đang mắc cạn trên bãi đá Cô Lin cách đó khoảng 3,5 hải lý và được chôn cất tại đây, cho đến năm 1993 mới được gia đình đưa về quê nhà. Năm 1989, ông được Chủ tịch Hội đồng Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.