Thạch Cao – Người mẹ kiên trung giữa những năm tháng chiến tranh

Mẹ Thạch Cao sinh năm 1917 trong một gia đình nông dân Khmer nghèo tại xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng. Sớm tham gia hoạt động cách mạng, mẹ đảm nhiệm nhiều công việc như vận động nhân dân đấu tranh, làm liên lạc, giúp đỡ cán bộ và phục vụ chiến đấu. Bằng sự kiên trì, lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước, mẹ trở thành cơ sở cách mạng vững vàng giữa vùng quê Nam Bộ, bất chấp những hiểm nguy luôn rình rập.

Mẹ kết hôn với ông Thạch Xa Oai và có bốn người con: Thạch Thị Hươl, Thạch Ương, Thạch Ươl và Thạch Út. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, gia đình mẹ có nhiều thành viên tham gia cách mạng, trở thành mục tiêu truy lùng của địch. Dù cuộc sống nghèo khó và thường xuyên đối mặt với hiểm nguy, gia đình vẫn kiên định với con đường đấu tranh vì quê hương, đất nước.

Năm 1968 là khoảng thời gian đau thương nhất trong cuộc đời mẹ. Đầu năm, chồng mẹ hy sinh, để lại mẹ một mình gánh vác gia đình. Tiếp đó, ba người con là Thạch Ương, Thạch Thị Hươl và Thạch Ươl lần lượt hy sinh trên quê hương Mỹ Tú. Chỉ trong chưa đầy nửa năm, mẹ mất chồng và ba người con. Dù phải chịu những mất mát vô cùng lớn lao, mẹ vẫn tiếp tục công tác với cương vị Phó Bí thư Chi bộ Đảng, kiên trì phục vụ cách mạng và bám trụ địa phương.

Lo lắng cho sự an toàn của người con út Thạch Út, mẹ gửi con xuống U Minh để tránh những cuộc truy lùng của địch, còn mình tiếp tục ở lại Long Hưng hoạt động. Ngày 3/8/1968, trong một chuyến công tác, mẹ bị địch phục kích và hy sinh. Khi nhận được tin dữ, Thạch Út tìm đường trở về quê nhưng chiến tranh và các cuộc ruồng bố khiến việc tìm kiếm, chăm sóc mộ phần của mẹ vô cùng khó khăn. Cuộc chia tay trước đó cũng trở thành lần cuối cùng hai mẹ con được gặp nhau.

Sau ngày đất nước thống nhất, Thạch Út trở về quê hương nhưng vẫn đau đáu tìm kiếm hài cốt của cha mẹ và ba người anh chị đã hy sinh. Gia đình không còn lưu giữ được ảnh của những người thân đã mất, chỉ còn những ký ức đau thương và sự chờ đợi chưa trọn vẹn. Năm 1978, Thủ tướng Chính phủ truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Thạch Cao; đến năm 1994, mẹ được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Cuộc đời mẹ Thạch Cao là câu chuyện xúc động về sự hy sinh của một gia đình cách mạng, đồng thời phản ánh những mất mát to lớn mà chiến tranh để lại cho đồng bào Khmer Nam Bộ. Mẹ đã dâng hiến tuổi trẻ, gia đình và cả cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Dù không kịp đón ngày hòa bình và đoàn tụ với người con út, tinh thần kiên cường, lòng yêu nước cùng những đóng góp của mẹ vẫn được quê hương và các thế hệ sau ghi nhớ.

Ngày nay, trên vùng đất Long Hưng, Mỹ Tú, cuộc sống đã đổi thay, những cánh đồng xanh và những mái nhà bình yên tiếp tục nối dài sức sống quê hương. Nhưng câu chuyện về mẹ Thạch Cao vẫn nhắc nhở mọi người rằng đằng sau hòa bình là những hy sinh không thể đo đếm. Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là sự tri ân của Tổ quốc đối với người mẹ đã mất chồng, mất ba người con và hy sinh cả cuộc đời vì độc lập, tự do của dân tộc.