THẠCH HÃN – CHỨNG NHÂN CỦA 81 NGÀY ĐÊM

Dòng Thạch Hãn hôm nay vẫn lặng lẽ chảy qua Quảng Trị. Nhưng với những người từng chiến đấu tại Thành cổ năm 1972, dòng sông ấy mang trong mình một lịch sử không thể nào quên.

Trong 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa, Thành cổ Quảng Trị là nơi diễn ra những trận chiến vô cùng ác liệt. Tôi và những người đồng đội, vốn là sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đã tạm gác giảng đường để lên đường chiến đấu.

Trung đoàn 95, Sư đoàn 325 của chúng tôi được phân công chốt giữ Thành cổ.

Những ngày đầu, chúng tôi chưa kịp thích nghi với chiến trường thì đã gặp bom ngạt. Đoàn xe từ miền Bắc vừa đến Quảng Trị đã bị địch tấn công. Nhiều người không có mặt nạ phòng độc, khó thở và gục xuống.

Chúng tôi được lệnh chạy ra bờ sông.

Thạch Hãn khi ấy là cứu tinh.

Nhưng sau đó, dòng sông lại trở thành tuyến đường mà mỗi bước chân đều có thể dẫn đến cái chết.

Vì cầu bị phá, mọi hoạt động vận chuyển phải dựa vào đường sông. Bộ đội vượt sông vào ban đêm, dưới ánh pháo sáng và tiếng bom đạn.

Những người lính mang trên vai vũ khí, đạn B40, B41. Phía trên là B52. Từ biển Cửa Việt, pháo địch liên tục dội vào.

Nhiều người đã hy sinh ngay trên dòng nước.

Bên bờ sông, hầm ngầm xuyên từ dinh tỉnh trưởng cũ ra bờ sông trở thành nơi nghỉ chân của bộ đội. Sau những ngày mất ngủ triền miên, nhiều người vào đó là ngủ ngay như chết. Có người còn đùa rằng ai mất dép hay mất súng cứ đến cửa hầm mà tìm.

Nhưng những khoảnh khắc bình yên ấy rất ngắn ngủi.

Bến sông trước dinh tỉnh trưởng còn là nơi xuất phát của những chuyến ca-nô chở thương binh.

Một lần, tôi bị thương ở mắt cá chân. Dù vậy, tôi vẫn được giao nhiệm vụ giữ im lặng cho những thương binh khi ca-nô đi qua khu vực nguy hiểm.

11 người sống sót.

Bốn người hy sinh tại trạm phẫu.

Hai người hy sinh trên đường ra Bắc.

Những con số ấy đến giờ vẫn ám ảnh tôi.

Và tôi không thể quên lần gặp em trai mình giữa chiến trường. Hai anh em chỉ kịp nhìn nhau và động viên nhau. Chúng tôi hứa ít nhất phải có một người trở về.

Em tôi đã trở về từ chiến trường năm 1972 sau khi bị thương. Nhưng năm 1979, em lại lên đường và hy sinh tại Campuchia.

Những người lính sinh viên năm xưa giờ đã đi qua hơn nửa thế kỷ.

Nhưng Thành cổ và Thạch Hãn vẫn ở đó.

Dòng sông vẫn chảy.

Và ký ức vẫn còn.