Thạch Ngọc Biên – Người anh hùng bất khuất của Long Hiệp
Những năm đầu của thập niên 1950, chiến dịch Trà Vinh thắng lợi, vùng Cầu Ngang – Trà Cú bừng lên sức sống mới. Sau bao năm dài khổ cực, người dân Kinh và Khmer nơi đây được sống yên ổn, được cày cấy trên chính mảnh ruộng của mình – những mảnh đất mà cách mạng đã chia lại cho dân nghèo. Không khí phấn khởi, tin yêu lan khắp làng quê. Người dân hội họp, bàn việc sản xuất, canh tác, giữ gìn xóm làng, tiếng hát tiếng cười vang vọng khắp nơi như những ngày Cách mạng Tháng Tám vừa thành công. Nhưng n
Ông Thạch Ngọc Biên sinh năm 1917, tại xã Long Hiệp, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh.
Thuở nhỏ, ông theo học ở trường làng, sau được học thêm với cụ giáo Đắc, một nhà giáo yêu nước. Chính người thầy này đã truyền cho ông ngọn lửa yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần chống áp bức.
Thạch Ngọc Biên sớm tham gia phong trào Thanh niên Tiền phong, rồi sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông trở thành cán bộ cốt cán của xã. Với sự tận tụy, chân thành, ông được nhân dân tin yêu và được giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chánh xã Long Hiệp.
Trong mắt người dân, ông Hai Biên (tên thân mật) là người bình dị, gần gũi, hết lòng vì dân. Ở đâu khó, có ông; ở đâu giặc càn, ông lại có mặt để giúp dân vượt qua. Ông là hình ảnh tiêu biểu cho lớp cán bộ kháng chiến “vì dân mà sống, vì dân mà chết”.
Năm 1948, trong một đợt càn quét, giặc Pháp và bọn tay sai tràn vào ấp Nô Rè – nơi gia đình ông sinh sống. Không bắt được ông, chúng bắt bà Lâm Thị Lợi, vợ ông, tra tấn để ép khai. Người phụ nữ trẻ mới 25 tuổi, hiền hậu, đảm đang, đã bị giặc tra khảo dã man rồi sát hại tàn độc. Khi bà tắt thở, chúng còn mổ bụng phơi bào thai chưa tượng hình – một tội ác khiến cả vùng rúng động.
Tin dữ đến tai ông Thạch Ngọc Biên như sét đánh ngang trời. Mất đi người vợ trẻ, hai con thơ dại bơ vơ, nỗi đau ấy biến thành ngọn lửa căm thù bốc cháy trong tim người cán bộ. Ông thề “không đội trời chung với giặc nước”, càng quyết tâm chiến đấu đến cùng.
Từ đó, ông càng xông xáo, bám dân, bám đất, vận động quần chúng kháng chiến, giữ làng, giữ xóm giữa vùng bị chiếm đầy hiểm nguy.
Tháng 5 năm 1952, quân Pháp cho đội Com-măng-đô 704 – lực lượng nổi tiếng hung bạo – về đóng đồn ở Long Hiệp. Bọn lính này toàn là lũ ác ôn, đầu trộm đuôi cướp, bị Pháp tuyển mộ, huấn luyện để chuyên đánh phá lực lượng cách mạng.
Một ngày nọ, trong lúc di chuyển công tác, ông Hai Biên bị giặc phục kích bắt sống. Cả vùng Long Hiệp bàng hoàng. Giặc đi nghênh ngang, dẫn người cán bộ bị trói ngoặt tay ra sau lưng giữa ban ngày, trước ánh mắt đau đớn của dân làng.
Suốt một ngày một đêm, những tiếng tra tấn, tiếng roi vọt, tiếng chửi rủa vang ra từ trong bót giặc. Dân làng nghẹn lòng, chẳng ai dám ra khỏi nhà, chỉ biết lặng im cầu nguyện cho ông.
Giặc đánh, hỏi, đe dọa – ông vẫn im lặng, không khai nửa lời. Có người bí mật thương lượng, xin chuộc ông bằng cả ngàn dạ lúa, nhưng chúng từ chối. Bọn chỉ huy tin rằng tra tấn sẽ khiến ông phải khai ra tổ chức cách mạng.
Sáng hôm sau, chúng dụ dỗ ông dẫn đi “lấy tài liệu giấu”. Khi đến chùa Chông Bát (xã Nhị Trường), ông dừng lại, bình tĩnh nhìn thẳng vào mặt giặc, nói lớn:
“Bây giờ tụi bây cứ bắn đi, tao không có gì để khai cả!”
Bọn chỉ huy giận dữ, xông vào đánh đập rồi ra lệnh:
“Đem đinh lại, đóng vô sọ nó xem thằng Việt Minh này gan lì cỡ nào!”
Tiếng “bụp” vang lên. Ông ngã xuống, máu thấm đất, nhưng vẫn thều thào:
“Bắn nữa đi... bắn nữa đi...”
Không dừng lại ở đó, chúng mổ bụng ông khi còn sống, nói rằng “để xem gan Việt Minh lớn cỡ nào”.
Ngày 26 tháng 4 năm 1953, ông Thạch Ngọc Biên anh dũng hy sinh – kết thúc cuộc đời 36 năm, trong đó có hơn 10 năm dành trọn cho cách mạng.
Cái chết bi tráng của ông khiến nhân dân Long Hiệp vô cùng thương tiếc. Người dân vẫn truyền nhau câu nói:
“Trăm năm bia đá thì mòn,
Ngàn năm bia miệng hãy còn trơ trơ.”
Sau Đồng Khởi năm 1960, tên tuổi ông được nêu gương cho cán bộ, chiến sĩ học tập.
Đến sau ngày đất nước thống nhất, để tưởng nhớ công lao ấy, tỉnh Trà Vinh đã quyết định lấy tên ông đặt cho một xã mới tách ra từ Long Hiệp – xã Ngọc Biên.
Tên ông trở thành niềm tự hào, biểu tượng của tinh thần kiên trung, bất khuất của người dân Trà Cú.
Hai người con của ông – Thạch Thị Nhãn và Thạch Thị Phụng – vẫn sống tại quê hương.
Chị Thạch Thị Nhãn, khi mẹ bị giết mới 5 tuổi, khi cha hy sinh mới 12 tuổi. Trải qua tuổi thơ đầy mất mát, chị lớn lên với nỗi nhớ thương cha mẹ và lòng căm thù giặc sâu sắc.
Trong kháng chiến chống Mỹ, chị không thoát ly được nhưng vẫn bí mật nuôi chứa cán bộ, tiếp tế lương thực, thuốc men, tiền bạc cho cách mạng. Cả cuộc đời chị lặng lẽ tiếp bước con đường mà cha mẹ đã chọn.
Gia đình ông được Nhà nước công nhận:
Ông Thạch Ngọc Biên: Bằng Tổ quốc ghi công, Huân chương Kháng chiến hạng Ba.
Bà Lâm Thị Lợi: Được địa phương đề nghị công nhận liệt sĩ.
Dù phần thưởng chưa thật tương xứng, nhưng với gia đình, điều quý giá nhất là đất nước thanh bình, nhân dân no ấm – đó chính là ước nguyện của cha mẹ họ khi còn sống.
Từ vùng quê nghèo nàn, heo hút năm xưa, nay Long Hiệp và Ngọc Biên đã thay da đổi thịt.
Những con kênh thủy lợi 3/2 mang dòng nước mát về ruộng đồng. Lúa trổ vàng hai, ba vụ mỗi năm. Nhà cửa khang trang, trường học, trạm y tế, bưu cục mọc lên. Tiếng trẻ ê a trong lớp học hòa cùng tiếng máy cày rộn rã ngoài đồng.
Mỗi khi nhắc đến ông Thạch Ngọc Biên, người dân lại bồi hồi. Họ hiểu rằng chính máu xương của ông và biết bao người đã làm nên sự đổi thay hôm nay.
Ông Thạch Ngọc Biên (1917 – 1953) đã hiến dâng trọn đời cho quê hương Long Hiệp, cho đất nước.
Ông không đặt giá cho sự hy sinh của mình, và thân nhân ông cũng chẳng đòi hỏi điều gì.
Nhưng trách nhiệm của những thế hệ hôm nay là ghi nhớ, tri ân và kể lại – để những người như ông không bao giờ bị lãng quên.
“Anh nằm xuống, đất mẹ ôm trọn tấm thân gầy,
Nhưng tên anh – Thạch Ngọc Biên –
Sẽ còn mãi giữa lòng người Trà Cú,
Như ngọn lửa bất diệt của thời hoa lửa.”



