THÁI HẬU DƯƠNG VÂN NGA VÀ CHIẾC LONG BÀO – SỰ HY SINH VÌ ĐẠI NGHĨA DÂN TỘC
Năm 979, một biến cố kinh hoàng xảy ra tại kinh thành Hoa Lư: Vua Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn bị một tên nội thị ám hại trong đêm. Triều đình phong kiến chao đảo, Đinh Toàn khi đó mới 6 tuổi được đưa lên ngôi vua. Mẹ của ấu chúa là Hoàng hậu Dương Vân Nga được tôn làm Hoàng thái hậu, buông rèm nhiếp chính. Lợi dụng tình hình "vua trẻ nước nát", Thập đạo tướng quân Lê Hoàn (người nắm giữ toàn bộ binh quyền) đã ra tay nhiếp chính, khiến các đại thần trung thành với nhà Đinh như Đinh Điền, Nguyễn Bặc nghi ngờ, dấy binh chống lại tạo nên cuộc nội chiến đẫm máu. Trong khi đó ở phương Bắc, nhà Tống lập tức chớp thời cơ, huy động quân thủy bộ ồ ạt tiến xuống xâm lược nước ta.
Vận mệnh nước Đại Cồ Việt như ngàn cân treo sợi tóc. Quân giặc đã áp sát biên thùy, trong khi triều đình vẫn chia rẽ bè phái, vị vua nhỏ tuổi Đinh Toàn không thể làm điểm tựa cho tướng sĩ ra trận. Lúc này, tại điện đình kinh đô Hoa Lư, các tướng sĩ và quân lính đều đồng lòng hô vang, không muốn chiến đấu dưới trướng một đứa trẻ mà muốn Thập đạo tướng quân Lê Hoàn lên ngôi vị bá chủ để danh chính ngôn thuận chỉ huy cuộc kháng chiến. Đứng trước tình thế ngặt nghèo, mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía Thái hậu Dương Vân Nga – người phụ nữ đang nắm giữ vận mệnh của vương triều nhà Đinh.
Trong giờ phút định mệnh ấy, Dương Vân Nga đã đưa ra một quyết định dũng cảm, vượt lên trên mọi ích kỷ dòng tộc và định kiến thời đại. Bà nhận thức rõ rằng, giữ ngai vàng cho con trai mình lúc này đồng nghĩa với việc đẩy đất nước vào cảnh diệt vong dưới gót giày quân Tống. Bà đã sai người lấy chiếc áo Long bào – biểu tượng của quyền lực tối thượng của nhà Đinh – và tự tay khoác lên vai Thập đạo tướng quân Lê Hoàn, chính thức nhường ngôi báu cho ông. Lê Hoàn lên ngôi lấy hiệu là Lê Đại Hành, lập nên nhà Tiền Lê. Nhờ sự chuyển giao quyền lực êm đẹp này, quân dân Đại Cồ Việt đã đoàn kết một lòng, dưới sự chỉ huy tài ba của Lê Hoàn đã đánh tan quân xâm lược Tống vào năm 981. Hành động trao long bào của Thái hậu Dương Vân Nga là một minh chứng rực rỡ cho tư duy chính trị sắc bén và lòng yêu nước vĩ đại, đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích dòng họ của một nữ kiệt lịch sử.
