Thái Phiên – nhà cách mạng dấn thân vì nền độc lập, chịu hy sinh cho lý tưởng Quang Phục

Thái Phiên sinh năm 1882 tại làng Nghi An, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam. Thuở trẻ ông từng tu ở chùa Cổ Lâm, sau theo học chữ Tây tại Đà Nẵng. Trước cảnh đất nước mất chủ, nhiều sĩ phu bị bắt bớ giam cầm, ông sớm nung nấu ý chí đánh đổ thực dân Pháp và lập nên một nước Việt Nam tự do, dân chủ.

Ông sớm tham gia phong trào Đông Du và cùng các đồng chí thành lập Duy tân hội năm 1905, trở thành một yếu nhân của tổ chức ở Quảng Nam và được Phan Bội Châu tin cậy. Sau khi tổ chức bị khủng bố, ông bền bỉ gây dựng lại lực lượng, liên lạc với các nhà yêu nước ở Quảng Ngãi và từ năm 1913 giữ vai trò lãnh đạo Việt Nam Quang Phục Hội ở miền Nam Trung Kỳ.

Trước thời cơ Thế chiến thứ nhất khiến nước Pháp gặp khó khăn, Thái Phiên cùng Trần Cao Vân nhận nhiệm vụ liên hệ với vua Duy Tân, một việc làm đầy nguy hiểm dưới sự giám sát của mật thám Pháp. Đầu năm 1916, Đại hội Quang Phục Hội tại Huế thành lập Uỷ ban khởi nghĩa với ông đứng đầu và giữ trọng trách Tổng chỉ huy quân sự.

Kế hoạch khởi nghĩa được chuẩn bị khẩn trương, nhưng do cơ mưu bị lộ, cuộc nổi dậy không thể triển khai như dự định. Đêm 3 tháng 5 năm 1916, ông cùng Trần Cao Vân đưa vua Duy Tân rời Hoàng thành, song đến núi Ngũ Phong thì bị mật thám và quân Pháp vây bắt.

Ngày 17 tháng 5 năm 1916, Thái Phiên bị thực dân Pháp và phong kiến Nam triều xử chém tại Huế, cùng hai chiến hữu khác. Trước đó, ông đã viết bản trần tình nhận hết trách nhiệm về mình và xin tha tội chết cho vua Duy Tân, thể hiện tấm lòng trung nghĩa với đất nước.

Sau khi ông hy sinh, các đồng chí đã tìm cách bảo vệ và cải táng hài cốt, và ngày nay tên ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước. Với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương Thái Phiên nhắc nhở về lý tưởng sống vì độc lập, tự do của Tổ quốc và lòng quả cảm trước hiểm nguy.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Thái Phiên" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A1i_Phi%C3%AAn), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.