THÁI PHIÊN-TINH THẦN BẤT KHUẤT CỦA CỤ THÁI PHIÊN-BIỂU TƯỢNG THỜI HOA LỬA

Thái Phiên-Tinh thần bất khuất của cụ Thái Phiên-Biểu tượng thời hoa lửa

Trong hành trình tìm hiểu về những câu chuyện thời "hoa lửa" trên mảnh đất Đà Nẵng, hình ảnh cụ Thái Phiên luôn là một trong những biểu tượng lớn nhất đối với thế hệ trẻ hôm nay. Nhắc đến cụ là nhắc đến tinh thần chiến đấu không mệt mỏi, sự bền bỉ trước bạo lực của thực dân và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Với vai trò là một trong những lãnh tụ quan trọng của Việt Nam Quang Phục Hội, cụ Thái Phiên đã dành cả cuộc đời để đấu tranh cho lý tưởng dân tộc. Dù cuộc khởi nghĩa năm 1916 thất bại, nhưng sự hiên ngang của cụ trước cái chết đã biến tên tuổi Thái Phiên trở thành ngọn lửa bất tử trong lịch sử đấu tranh của đất nước.

Cụ Thái Phiên (1882–1916) là một chí sĩ yêu nước kiên trung của Đà Nẵng, giữ vai trò lãnh đạo quan trọng trong Việt Nam Quang Phục Hội đầu thế kỷ XX. Cụ nổi bật bởi trí tuệ sắc bén, tầm nhìn chính trị tiến bộ và tinh thần chiến đấu bền bỉ vì độc lập dân tộc. Cuộc đời cụ gắn với phong trào khởi nghĩa năm 1916 chống thực dân Pháp, dù thất bại nhưng để lại dấu ấn mạnh mẽ về lòng dũng cảm và khí phách. Cụ Thái Phiên hy sinh ở pháp trường An Hòa, nhưng tên tuổi và tinh thần bất khuất của cụ trở thành biểu tượng cho nhân dân Đà Nẵng và là niềm tự hào của các thế hệ hôm nay.

Trong rất nhiều câu chuyện xoay quanh cuộc đời và sự hy sinh của cụ, có lẽ xúc động nhất là câu chuyện về đêm cuối cụ ẩn náu dưới chân núi Ngũ Hành Sơn, trước khi bị thực dân Pháp bắt. Đây không chỉ là một mẩu ký ức lịch sử, mà còn là dấu mốc thể hiện trọn vẹn nhất tinh thần “dẫu biết không thành vẫn quyết không lùi bước” của cụ Thái Phiên. Người dân nơi đây đã truyền lại câu chuyện ấy như truyền một ngọn lửa – lặng thầm nhưng bền bỉ, cháy mãi hơn một thế kỷ.

Câu chuyện: Đêm cuối ở Ngũ Hành Sơn

Tháng 5 năm 1916, sau khi cuộc khởi nghĩa do cụ Thái Phiên và Trần Cao Vân lãnh đạo bị đàn áp, cả vùng Trung Kỳ rơi vào cảnh căng thẳng. Quân Pháp lùng sục khắp nơi, từ các huyện ngoại thành đến từng xóm nhỏ ven biển. Ở Đà Nẵng, không khí càng nghẹt thở hơn. Những người từng nhìn thấy cụ đều bị tra hỏi, còn tên tuổi Thái Phiên trở thành mục tiêu truy nã hàng đầu.

Trong hoàn cảnh ấy, cụ Thái Phiên bí mật được người dân đưa về ẩn náu trong một căn nhà đơn sơ dưới chân Ngũ Hành Sơn. Căn phòng nhỏ, ánh đèn dầu leo lét, tiếng sóng biển vỗ rì rào ngoài kia, tất cả tạo nên một khung cảnh vừa bình yên vừa nghẹn ngào. Dù biết mình có thể bị bắt bất cứ lúc nào, cụ vẫn bình tĩnh viết lại những tài liệu quan trọng để gửi cho đồng chí và những thế hệ sau. Người dân chứng kiến kể rằng cụ vẫn giữ giọng nói khoan thai nhưng đầy quyết liệt khi nói về đất nước.

“Nước mất thì dân còn khổ. Còn một người biết đau cho dân tộc mình, nghĩa là cuộc chiến này chưa bao giờ kết thúc.”

Đó là lời cụ nói với gia chủ đã liều mình che giấu. Lời nói bình dị nhưng chứa đựng tất cả ý chí của một người biết rõ rằng sự hy sinh của mình chỉ là một đoạn nhỏ trong con đường dài của dân tộc.

Khi trời sáng, tiếng súng và tiếng giày lính Pháp mỗi lúc một gần. Cụ Thái Phiên không chạy trốn, không hoảng loạn, mà chủ động bước ra ngoài, đứng trước quân lính như người đã sẵn sàng đối diện với số phận. Những nhân chứng dân gian kể lại rằng gương mặt cụ sáng lên, đôi mắt không chút sợ hãi. Đó là dáng đứng của một người chiến sĩ, không phải một kẻ bỏ chạy.

Ngày 17/5/1916, cụ bị xử chém tại pháp trường An Hòa (Huế). Trước khi chết, cụ chỉ nói một câu:

“Rồi sẽ có người đứng lên tiếp tục con đường này.”

Không phải lời bi tráng, cũng không phải lời oán hận. Đó đơn giản là sự gửi gắm của một con người đặt niềm tin vào tương lai dân tộc, dù bản thân không được chứng kiến.

Nhìn lại câu chuyện của cụ Thái Phiên, chúng ta hiểu rằng sức mạnh của lịch sử nằm ở những con người dám sống và dám hy sinh. Dẫu thời gian trôi qua hơn một thế kỷ, đêm cuối ở Ngũ Hành Sơn vẫn như một biểu tượng cho lòng yêu nước cháy bỏng. Với em, cụ Thái Phiên không chỉ là một nhân vật trong sách vở, mà là một tấm gương sáng để tự nhắc mình phải sống xứng đáng hơn với những hy sinh của cha ông.