Thái phó Trần Quang Diệu – Khí tiết bậc đại tướng trọn đạo trung nghĩa cùng non sông

Là một trong "Tây Sơn thất hổ tướng", Trần Quang Diệu cùng vợ là Đô đốc Bùi Thị Xuân đã cống hiến trọn vẹn tài năng và sinh mệnh cho vương triều Tây Sơn. Ông là vị tướng văn võ toàn tài, tính tình điềm đạm, khoan dung và có tài chỉ huy công thủ công sự bậc thầy. Trong chiến dịch đại phá quân Mãn Thanh mùa xuân Kỷ Dậu 1789, ông chỉ huy cánh quân bảo vệ hậu cứ và giữ vững trật tự an ninh trên toàn tuyến Phú Xuân – Thăng Long.

Dấu ấn lẫy lừng nhất của Trần Quang Diệu là trận vây hãm và chiếm lại thành Quy Nhơn (thành Hoàng Đế) năm 1801. Suốt hơn một năm ròng rã công thành trước hỏa lực phòng thủ kiên cố của danh tướng Võ Tánh bên phía Nguyễn Ánh, ông thể hiện bản lĩnh của bậc tướng soái nhân từ. Khi Võ Tánh tự thiêu trên lầu Bát Giác để xin tha mạng cho toàn bộ binh sĩ trong thành, Trần Quang Diệu sau khi vào thành đã thực hiện trọn vẹn lời hứa danh dự: cho chôn cất đối phương trọng thể theo nghi lễ danh tướng và cấp phát lương thảo cho hàng vạn tù binh được trở về quê quán làm ăn.

Năm 1802, khi vận triều Tây Sơn chấm dứt, ông bị quân Nguyễn Ánh bắt giữ. Đứng trước những lời chiêu hàng hứa ban chức tước cao sang, Trần Quang Diệu khẳng khái từ chối: "Tôi phụng sự nhà Tây Sơn, nay thế sự đã vậy, làm tướng mà không giữ được nước thì chỉ có cái chết, sao có thể hai lòng!". Ông thanh thản bước lên đoạn đầu đài, để lại tấm gương sáng ngời về lòng trung nghĩa son sắt.